چرا اسکار به یوتیوب پناه برد؟

به گزارش فیلم‌نت نیوز، در تقویم تحولات رسانه‌ای، برخی لحظات به دلیل جابه‌جایی بنیادین در زیرساخت‌های قدرت به عنوان نقاط عطف تاریخی ثبت می‌شوند. نوزدهم دسامبر ۲۰۲۵، زمانی که گزارش هفتگی شرکت حقوقی معتبر سیمکینز تایید کرد که آکادمی علوم و هنرهای سینمایی پس از حدود نیم قرن پیوند ارگانیک با شبکه ABC، خانه سنتی خود را به مقصد یوتیوب ترک می‌کند، جهان با یکی از این لحظات روبه‌رو شد. این تصمیم که پخش مراسم اسکار را از سال ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۳ به پلتفرم گوگل واگذار می‌کند، بیانیه‌ای است بر پایان دورانی که در آن تلویزیون خطی (Linear TV) به عنوان مرجع نهایی و انحصاری فرهنگ عامه شناخته می‌شد.

این گزارش به کالبدشکافی ابعاد مختلف این انتقال، از سقوط درآمدهای تبلیغاتی دیزنی تا استراتژی تهاجمی گوگل برای تصاحب اتاق نشیمن، می‌پردازد.

کالبدشکافی بحران در خیابان مدیسون: چرا ABC دژ آخر را واگذار کرد؟

برای درک چرایی جدایی آکادمی از ABC، باید به واقعیت‌های سرد و سخت ترازنامه‌های مالی سال ۲۰۲۵ نگریست. شبکه ABC، تحت مالکیت کمپانی دیزنی، از سال ۱۹۷۶ میزبان انحصاری مراسم اسکار بوده است. این مراسم همواره به عنوان گران‌ترین ویترین تبلیغاتی جهان شناخته می‌شد که برندهای لوکس را برای دستیابی به توده‌های وسیع مخاطب به رقابت وادار می‌کرد، اما گزارش‌های مالی منتهی به سپتامبر ۲۰۲۵ نشان داد که درآمد بخش شبکه‌های خطی دیزنی در فصل چهارم سال ۲۰۲۵ با کاهشی ۱۶ درصدی روبه‌رو شد و به حدود ۲.۰۶ میلیارد دلار رسید.

بدتر از آن، سود عملیاتی این بخش با افت ۲۱ درصدی مواجه شد که عمدتا ناشی از کاهش شدید بینندگان و ریزش درآمدهای تبلیغاتی بود. در چنین فضایی، پرداخت هزینه‌های گزاف برای حق پخش مراسمی که میانگین سنی مخاطبانش سال به سال افزایش می‌یابد و ریتینگ آن در مسیر نزولی است، برای دیزنی دیگر توجیه اقتصادی نداشت.

این سقوط آزاد مالی نشان‌ دهنده یک تغییر ساختاری است. تبلیغ‌کنندگان دیگر تمایلی ندارند تا مبالغ هنگفتی را برای پخش یک تبلیغ کور، برای میلیون‌ها نفر هزینه کنند در حالی که می‌توانند با استفاده از داده‌های دیجیتال، دقیقا همان مخاطبی را هدف قرار دهند که در جستجوی محصول آن‌هاست. آکادمی اسکار با درک این موضوع که ماندن در کشتی در حال غرق شدن ABC به معنای محو تدریجی از حافظه جمعی است، گزینه پرش دیجیتال را انتخاب کرد.

یکی از دلایل اصلی ناکامی تلویزیون در حفظ اسکار، مرگ مفهوم تماشای قراری (Appointment Viewing) است. نسل‌های جدید، به ویژه نسل زد و آلفا، تلویزیون را به عنوان یک رسانه برای تماشای برنامه‌های از پیش تعیین شده نمی‌خواهد، بلکه به عنوان یک نمایشگر بزرگ برای اتصال به کنسول‌های بازی یا تماشای یوتیوب می‌بینند. گزارش‌های سال ۲۰۲۵ تایید می‌کنند که حدود ۳۰ درصد از افراد نسل زد هرگز تلویزیون تماشا نمی‌کنند.

برای این نسل، نشستن پای تلویزیون در یک ساعت خاص برای تماشای مراسمی که ۴ ساعت به طول می‌انجامد و پر از باکس‌های تبلیغاتی غیرقابل رد کردن (Unskippable) است، شکنجه محسوب می‌شود. یوتیوب با درک این شکاف، مدلی را پیشنهاد داده است که در آن مراسم از قید و بندهای زمانی رها می‌شود؛ امکانی که در آن کاربر می‌تواند بین دوربین‌های مختلف فرش قرمز جابه‌جا شود، محتوای پشت صحنه را به صورت زنده تماشا کند و از همه مهم‌تر، در یک محیط تعاملی به اظهارنظر بپردازد.

استراتژی تهاجمی گوگل: اسکار، جواهر تاج یوتیوب تی‌وی

چرا یوتیوب، پلتفرمی که هویتش با ویدیوهای کوتاه و کریتورها گره خورده، حاضر به پرداخت مبالغ کلان برای تصاحب اسکار شده است؟ پاسخ در استراتژی کلان گوگل برای تصاحب اتاق نشیمن و تبدیل شدن به جایگزین نهایی تلویزیون نهفته است. پس از موفقیت چشمگیر یوتیوب در خرید حق پخش NFL Sunday Ticket، تصاحب اسکار دومین گام بزرگ برای مشروعیت‌بخشی به سرویس YouTube TV به عنوان یک پلتفرم پخش رویدادهای زنده پریمیوم است.

موفقیت NFL ثابت کرد که یوتیوب می‌تواند زیرساخت فنی لازم برای پخش زنده با کیفیت بالا به میلیون‌ها نفر را بدون لکنت فراهم کند. داده‌های سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که یوتیوب توانسته است حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون مشترک جدید را تنها از طریق فوتبال آمریکایی جذب کند. اسکار برای یوتیوب، ابزاری است برای جذب مخاطبان متمول و علاقه‌مند به فرهنگ که پیش از این پلتفرم را صرفا خانه‌ ویدیوهای تفننی می‌دیدند.

یوتیوب با این قرارداد، تنها حق پخش یک شب را نخریده است؛ آرشیو عظیمی از تاریخ سینما و محتوای موزه آکادمی را برای تغذیه الگوریتم‌های خود به دست آورده است. این همکاری شامل دیجیتالی کردن ۵۲ میلیون آیتم مرتبط با تاریخ سینما توسط ابتکار Google Arts & Culture است که یوتیوب را به مرجع نهایی آموزش و پژوهش سینمایی در جهان تبدیل می‌کند.

یکی از بزرگترین نقاط قوت یوتیوب، حذف واسطه‌های محلی است. در مدل ABC، آکادمی ناچار بود تا حق پخش را به صدها شبکه تلویزیونی در کشورهای مختلف بفروشد که هر کدام با کیفیت‌های متفاوت و سانسورهای محلی مراسم را پخش می‌کردند، اما از سال ۲۰۲۹، بیش از ۲ میلیارد کاربر جهانی یوتیوب می‌توانند مراسم را به صورت رایگان و زنده با زیرنویس همزمان و ترک‌های صوتی به زبان‌های مختلف تماشا کنند. این دموکراتیزه کردن دسترسی، اسکار را به یک ایونت زنده و پویای جهانی تبدیل می‌کند که در آن یک کاربر در بمبئی یا نایروبی همان تجربه‌ای را دارد که یک بیننده در لس‌آنجلس.

پارادوکس پرستیژ: فرش قرمز در کنار «چالش‌های تیک‌تاکی»؟

یکی از چالش‌برانگیزترین ابعاد این انتقال که در محافل هنری لس‌آنجلس بحث‌برانگیز شده، مسئله‌ شان مراسم است. منتقدان معتقدند پلتفرمی که خانه ویدیوهای چالش خوردن غذای تند است، جای مناسبی برای تجلیل از میراث فدریکو فلینی و استنلی کوبریک نیست. این تضاد فرهنگی میان اشرافیت هالیوود و دموکراسی یوتیوبی، هسته اصلی بحث‌ها را تشکیل می‌دهد.

با این حال، اما واقعیت سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که پرستیژ بدون مخاطب، تنها یک خاطره‌ رو به زوال است. وقتی میانگین سنی بینندگان اسکار در تلویزیون خطی به بالای ۶۰ سال می‌رسد، آکادمی با یک انتخاب اگزیستانسیالیستی روبه‌رو بود: ماندن در موزه تلویزیون و غرق شدن تدریجی، یا پریدن به دنیای دیجیتال و پذیرش قواعد بازی جدید. انتخاب یوتیوب نشان می‌دهد که آکادمی، ارتباط با نسل جدید را به پروتکل‌های سنتی پخش ترجیح داده است.

یوتیوب وعده داده است که مراسم اسکار را از یک نمایش به یک تجربه تبدیل کند. در مدل تلویزیونی، اگر سخنرانی یک برنده طولانی می‌شد، ارکستر با نواختن موسیقی او را مجبور به ترک صحنه می‌کرد تا باکس آگهی از دست نرود. در یوتیوب، محدودیت زمانی وجود ندارد و از این رو، پلتفرم می‌تواند مراسمی ۵ ساعته با پوشش کامل پشت‌صحنه، مصاحبه‌های فرش قرمز تعاملی و امکان انتخاب زاویه دوربین توسط کاربر را ارائه دهد و این یعنی دموکراتیزه کردن تجربه اسکار؛ تبدیل یک مراسم خشک به یک فستیوال دیجیتال که در آن هر بیننده، کارگردان تماشای خود است.

چشم‌انداز صنعتی: اسکار در میانه طوفان ادغام‌ها

در همان هفته‌ای که خبر یوتیوب منتشر شد، غول‌های رسانه‌ای مثل برادران وارنر دیسکاوری (WBD) با پیشنهادهای خرید خصمانه از سوی پارامونت اسکای‌دنس به ارزش ۱۰۸ میلیارد دلار روبه‌رو بودند. این هم‌زمانی تصادفی نیست؛ مدل استودیوهای سنتی که بر پایه درآمد تلویزیون کابلی بنا شده بود، در حال فروپاشی کامل است.

وقتی برادران وارنر با آن عظمت برای بقا می‌جنگد و مجبور است تا برای تامین مالی به نتفلیکس پناه ببرد، طبیعی است که آکادمی اسکار هم نخواهد سرنوشت خود را به این کشتی‌های شکسته گره بزند. انتقال به یوتیوب، در واقع خروج از یک صنعت رو به زوال و ورود به بازاری است که در آن شرکت‌های تکنولوژی (Big Tech) حرف اول و آخر را می‌زنند.

این اتفاقات به وضوح نشان می‌دهد که قدرت در حال تجمیع در دستان پلتفرم‌هایی است که یا دارای مدل اشتراکی قدرتمند هستند مانند نتفلیکس، یا از زیرساخت‌های عظیم داده و تبلیغات بهره می‌برند مانند گوگل و یوتیوب. اسکار با انتخاب یوتیوب، خود را در جبهه برندگان این جنگ قرار داده است.

هوش مصنوعی و اسکار دیجیتال: قوانین جدید بازی

اشاره به مسائل حقوقی هوش مصنوعی، لایه دیگری از اهمیت این انتقال را فاش می‌کند. اسکار یوتیوبی، احتمالا اولین مراسمی خواهد بود که در آن دسته‌بندی‌های جدید یا قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای فیلم‌های ساخته شده با هوش مصنوعی معرفی می‌شود. از آنجا که میزبان جدید، یعنی گوگل، خود یکی از پیشروترین توسعه‌دهندگان فناوری‌های هوش مصنوعی مولد است، این مشارکت می‌تواند به تدوین استانداردهای جدیدی در صنعت تصویر منجر شود.

آکادمی در سال ۲۰۲۵ قوانین جدیدی را تصویب کرد که بر اساس آن، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد نه امتیازی برای نامزدی محسوب می‌شود و نه مانعی برای آن؛ به شرطی که خلاقیت انسانی در قلب اثر باقی بماند. همچنین، از سال ۲۰۲۵ تمامی رای‌دهندگان ملزم به تماشای تمامی فیلم‌های نامزد شده در دسته‌بندی خود شده‌اند تا از رای‌دهی کورکورانه جلوگیری شود. این قوانین که از طریق اپلیکیشن‌های تحت نظارت آکادمی کنترل می‌شوند، نشان‌دهنده‌ آمادگی آکادمی برای یک محیط کاملا دیجیتالی است.

انتقال به یوتیوب همچنین آکادمی را با چالش‌های حقوقی جدیدی روبه‌رو می‌کند. یوتیوب به عنوان پلتفرمی که با حجم عظیمی از محتوای تولید شده توسط کاربر (UGC) سر و کار دارد، همواره در خط مقدم نبردهای کپی‌رایت بوده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که صنعت تصویر به دنبال شفافیت بیشتر در مورد حقوق مالکیت آثار تولید شده با AI است. مشارکت آکادمی و گوگل می‌تواند راه را برای ایجاد سیستم‌های جدید (Content ID) باز کند که در آن حقوق مادی و معنوی هنرمندان در برابر بازتولیدهای ماشینی محافظت شود.

یوتیوب به عنوان حافظ حافظه: پروژه Google Arts & Culture

بخش کمتر دیده شده، اما بسیار حیاتی قرارداد ۲۰۲۹، مشارکت آکادمی با Google Arts & Culture است. این همکاری شامل دیجیتالی کردن و در دسترس قرار دادن بیش از ۵۲ میلیون آیتم از کلکسیون آکادمی است که بزرگترین آرشیو مرتبط با سینما در جهان محسوب می‌شود. این اقدام، یوتیوب را از یک پخش‌کننده به یک کتابخانه زنده تبدیل می‌کند.

گوگل با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته تصویربرداری (Gigapixel) و واقعیت افزوده (AR)، به کاربران اجازه می‌دهد تا به صورت مجازی در گالری‌های موزه آکادمی قدم بزنند و جزییات دقیق لباس‌ها، فیلمنامه‌ها و تجهیزات تاریخی سینما را بررسی کنند. این استراتژی هم برند اسکار را در ذهن مخاطب جوان ماندگار می‌کند و هم ارزش افزوده‌ای ایجاد می‌کند که تلویزیون خطی هرگز قادر به ارائه آن نبود.

این مشارکت، اسکار را از یک رویداد یک‌شبه به یک حضور دائمی و ۳۶۵ روزه در زندگی کاربران تبدیل می‌کند. یوتیوب با میزبانی پادکست‌ها، مصاحبه‌های آموزشی و مستندهای کوتاه درباره تاریخ سینما، عملا نقش آموزشگاه جهانی هنر را ایفا خواهد کرد.

بازاریابی و تبلیغات: پایان بمباران و آغاز جراحی

در عصر تلویزیون خطی، تبلیغات اسکار مانند بمباران هوایی بود؛ یک پیام واحد برای میلیون‌ها نفر پخش می‌شد به امید اینکه بخش کوچکی از آن‌ها جذب شوند. در یوتیوب، تبلیغات به جراحی لیزری تبدیل می‌شود. گوگل با استفاده از داده‌های عظیم خود، می‌تواند تبلیغ یک ساعت لوکس را تنها برای کسانی پخش کند که پیش‌تر ویدیوهای نقد فیلم‌های هنری را تماشا کرده‌اند یا در جستجوی محصولات پریمیوم بوده‌اند.

این قدرت هدف‌گیری، اسکار را دوباره به یک مقصد جذاب برای برندهای بزرگ تبدیل می‌کند. گزارش‌های سال ۲۰۲۴-۲۰۲۵ از کمپین‌های یوتیوب نشان می‌دهد که تبلیغ‌کنندگان حاضرند مبالغ بالایی (تا ۵۷ دلار) بپردازند تا به مخاطبان با کیف پول باز دسترسی پیدا کنند. یوتیوب با ترکیب محتوای پریمیوم اسکار و قدرت الگوریتمی گوگل، مدلی از درآمدزایی را خلق کرده است که تلویزیون سنتی حتی در دوران اوج خود نیز نمی‌توانست تصور کند.

یکی دیگر از نوآوری‌هایی که یوتیوب به اسکار خواهد آورد، امکان خرید مستقیم است. بینندگان می‌توانند در حین تماشای فرش قرمز، با کلیک روی لباس یک ستاره یا لوازم آرایشی استفاده شده، مستقیما به صفحه خرید آن محصول هدایت شوند. این لایه‌ تعاملی، اسکار را از یک مراسم فرهنگی صرف به یک موتور اقتصادی عظیم تبدیل می‌کند که در آن مرز بین محتوا و تجارت کاملا محو شده است.

نتیجه‌گیری: ۲۰۲۹، سال صفر سینمای جدید

قرارداد میان آکادمی و ABC تا سال ۲۰۲۸، یعنی صدمین سالگرد مراسم، ادامه خواهد داشت. این سه سال باقی‌مانده، حکم دوران نامزدی طولانی و خداحافظی تدریجی با یک دوست قدیمی را دارد، اما از سال ۲۰۲۹، وقتی نود و نهمین دوره جوایز تمام شود و پرده‌ها بیفتند، سینما وارد دوران جدیدی می‌شود.

تصمیم برای سپردن کلید طلایی‌ترین شب هالیوود به یوتیوب، اعتراف نهایی صنعت سرگرمی به این واقعیت است که رسانه تغییر کرده است. در دنیایی که مخاطب انتخاب می‌کند چه زمانی، کجا و چگونه تماشا کند، مدل همه راس ساعت ۸ شب جلوی تلویزیون باشید، محکوم به فنا بود. اسکار در یوتیوب شاید دیگر آن شکوه کلاسیک و دست‌نیافتنی را نداشته باشد، اما چیزی ارزشمندتر به دست می‌آورد و آن حیات است.

این انتقال، اسکار را از یک فسیل تلویزیونی رو به انقراض، به یک محتوای زنده (Content)  در بزرگ‌ترین کتابخانه ویدیویی جهان تبدیل می‌کند و در اقتصاد سال ۲۰۲۵ به بعد، «زنده ماندن» خود بزرگ‌ترین جایزه است. ما شاهد مرگ تلویزیون نیستیم، شاهد تناسخ آن در کالبدی دیجیتال هستیم که در آن قدرت از دست مدیران شبکه خارج و به الگوریتم‌های توجه سپرده شده است.

فراز اسدی

منابع و مراجع: