آیا هوش مصنوعی میتواند جای تدوینگر را در سینما بگیرد؟
- 9 دقیقه مطالعه
در فیلمنت نیوز بخوانید
هوش مصنوعی فرایند تدوین را سریعتر میکند اما هنوز نمیتواند جایگزین نگاه احساسی و قضاوت تدوینگر شود.
به گزارش فیلم نت نیوز، با ورود هوش مصنوعی به تقریبا همه شاخههای تولید محتوا، سینما هم از این موج در امان نمانده است. از فیلمنامهنویسی و طراحی صحنه گرفته تا اصلاح رنگ و جلوههای ویژه، ابزارهای مبتنی بر الگوریتمهای هوشمند هر روز پیشرفتهتر میشوند. یکی از جدیترین و بحثبرانگیزترین پرسشها در این میان جایگاه تدوینگر است؛ کسی که سالها بهعنوان نویسنده نهایی فیلم شناخته میشد. آیا هوش مصنوعی میتواند این نقش را بهطور کامل تصاحب کند یا تدوین همچنان قلمروی انسانی باقی میماند؟
تدوین؛ فراتر از کنار هم چیدن نماها
برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید بدانیم تدوین واقعا چیست. تدوین فقط چیدن نماها پشت سر هم یا کوتاهکردن پلانها نیست. تدوین یعنی تصمیمگیری درباره ریتم، زمان، سکوت، مکث، نگاه و حتی حذف. تدوینگر تعیین میکند چه چیزی دیده شود و چه چیزی دیده نشود و همین انتخابهاست که معنا، احساس و روایت نهایی را میسازد.
دو تدوینگر مختلف میتوانند از یک متریال خام، دو فیلم کاملا متفاوت بسازند. این تفاوت نه از تکنیک بلکه از درک انسانی، تجربه زیسته، حس زمان و قضاوت هنری میآید بنابراین وقتی صحبت از جایگزینی تدوینگر با هوش مصنوعی میشود، باید دید آیا الگوریتم میتواند این سطح از درک و انتخاب را بازتولید کند یا نه.
تواناییهای فعلی هوش مصنوعی در تدوین
هوش مصنوعی در حال حاضر در برخی بخشهای تدوین بسیار موفق عمل کرده است. ابزارهای مبتنی بر AI میتوانند بهسرعت نماها را دستهبندی کنند، شاتهای مشابه را تشخیص دهند، چهرهها را بشناسند، دیالوگها را متننگاری کنند و حتی بر اساس ضربآهنگ موسیقی، برشهای اولیه پیشنهاد دهند. این قابلیتها در پروژههای بزرگ که حجم متریال بسیار بالاست، زمان تدوین را بهشدت کاهش میدهند.
در تولید محتوای سریع مانند ویدیوهای تبلیغاتی، شبکههای اجتماعی یا گزارشهای کوتاه، هوش مصنوعی میتواند نسخههای قابل قبول و حتی حرفهای ارائه دهد. در این سطح هدف بیشتر کارایی و سرعت است تا ظرافت روایی و هوش مصنوعی دقیقا در همین نقطه میدرخشد.
جایی که تدوین به احساس گره میخورد
سینما فقط مساله سرعت و نظم نیست. درام، تعلیق، طنز و حتی سکوت، همگی به احساس انسانی وابستهاند. تدوینگر باید بداند یک مکث نیمثانیهای چگونه میتواند اشک تماشاگر را درآورد یا یک کات زودهنگام چگونه میتواند شوخی را خراب کند. این تصمیمها اغلب بر اساس حس، تجربه و واکنشهای غیرقابلپیشبینی انسان گرفته میشوند.
هوش مصنوعی میتواند الگوها را یاد بگیرد، اما احساس را تجربه نمیکند. الگوریتم میتواند تشخیص دهد که در فیلمهای موفق، فلان نوع برش بیشتر استفاده شده، اما نمیفهمد چرا آن برش در آن لحظه خاص تاثیرگذار بوده است. تفاوت میان تقلید و درک دقیقا در همینجاست.
تدوین بهعنوان تفسیر، نه اجرا
یکی از نقشهای پنهان اما مهم تدوینگر، تفسیر فیلم است. تدوینگر فقط مجری دستور کارگردان نیست بلکه. او در جایگاه شریک خلاق است. گاهی تدوینگر با کنار هم گذاشتن متفاوت صحنهها، معنایی تازه خلق میکند یا حتی برداشت کارگردان را به چالش میکشد. تاریخ سینما پر است از فیلمهایی که در اتاق تدوین نجات پیدا کردهاند.
هوش مصنوعی ذاتا محافظهکار است. الگوریتمها معمولا بهدنبال گزینههای امن و محتملتر میروند، نه تصمیمهای جسورانه و خلاف انتظار، در حالی که بسیاری از لحظات ماندگار سینما حاصل ریسک و شکستن قواعد بودهاند؛ چیزی که هنوز بهسختی میتوان آن را به ماشین سپرد.
تغییر نقش تدوینگر در عصر هوش مصنوعی
با این حال، این بهمعنای بیاثر بودن هوش مصنوعی در آینده تدوین نیست. آنچه در حال تغییر است، نه حذف تدوینگر بلکه تغییر نقش اوست. تدوینگر آینده احتمالا کمتر وقت خود را صرف کارهای تکراری و فنی میکند و بیشتر بر تصمیمهای خلاقانه تمرکز خواهد داشت.
هوش مصنوعی میتواند بهعنوان دستیار تدوینگر عمل کند: متریال را آماده کند، پیشنهاد بدهد، نسخههای مختلف بسازد و حتی خطاهای فنی را کاهش دهد. در این مدل تدوینگر همچنان تصمیمگیر نهایی است، اما ابزارهای قدرتمندتری در اختیار دارد.
سینما بهعنوان هنر انسانی
سینما از ابتدا هنری انسانی بوده است؛ هنری که از تجربه زیسته، خاطره، ترس، عشق و تناقض تغذیه میکند. تدوین یکی از نقاطی است که این انسانیت بیش از همه خود را نشان میدهد. حتی اگر هوش مصنوعی بتواند از نظر فنی تدوینی بینقص ارائه دهد، باز هم سوال این است که آیا میتواند نظر داشته باشد؟ آیا میتواند جهانبینی داشته باشد؟
فیلمها فقط برای درستبودن ساخته نمیشوند بلکه برای داشتن دیدگاه ساخته میشوند. تدوینگر بخشی از این دیدگاه است. حذف او بهمعنای حذف یکی از صداهای انسانی از فرآیند خلاقه است.
آینده نزدیک؛ همزیستی بهجای جایگزینی
آنچه بهنظر محتملتر میآید، همزیستی هوش مصنوعی و تدوینگر است. همانطور که ورود نرمافزارهای دیجیتال تدوینگر را حذف نکرد بلکه کار او را متحول کرد، هوش مصنوعی هم احتمالا چنین مسیری را طی خواهد کرد. تدوینگرانی که با این ابزارها آشنا شوند، سریعتر و شاید خلاقتر کار خواهند کرد.
در مقابل کسانی که از این تغییرات فاصله بگیرند، ممکن است در رقابت حرفهای عقب بمانند بنابراین مساله اصلی جایگزینی نیست بلکه انطباق است.
آیا تماشاگر تفاوت را حس میکند؟
یکی از پرسشهای مهم این است که آیا تماشاگر متوجه تفاوت تدوین انسانی و ماشینی میشود یا نه؟ پاسخ ساده نیست. در بسیاری از محتواهای مصرفی روزمره شاید تفاوت چندانی حس نشود، اما در سینمای داستانی، بهویژه آثاری که بر احساس و روایت متکی هستند، این تفاوت دیر یا زود خودش را نشان میدهد.
تماشاگر شاید نداند چرا با یک فیلم ارتباط برقرار نمیکند اما اغلب این گسست از جایی میآید که ریتم، حس یا روایت انسانی غایب است. تدوین یکی از اصلیترین عوامل ایجاد این پیوند احساسی است.
جمعبندی
هوش مصنوعی میتواند بسیاری از وظایف تدوین را سریعتر، دقیقتر و کمهزینهتر انجام دهد، اما جایگزینی کامل تدوینگر در سینما دستکم در آینده قابل پیشبینی بعید بهنظر میرسد. تدوین بیش از آنکه یک مهارت فنی باشد، یک عمل تفسیری و احساسی است؛ جایی که تجربه انسانی هنوز نقش تعیینکننده دارد.
آینده تدوین نه در حذف انسان بلکه در همکاری انسان و ماشین شکل میگیرد. هوش مصنوعی ابزار قدرتمندی خواهد بود اما نگاه، قضاوت و جسارت انسانی همچنان قلب تپنده اتاق تدوین باقی خواهد ماند.
مازیار دهقان
بیشتر بخوانید
چرا فیلمسازان بزرگ همچنان آنالوگ را ترجیح میدهند
پرینت سهبعدی چه امکاناتی به صنعت سینما افزوده است؟
برچسبها: تکنولوژی در سینما
نظرات
