بررسی فیلم «رزیدنت اویل»؛ خونین و با مزه اصلی بازی ویدیویی
به گزارش فیلمنتنیوز، «رزیدنت اویل» (Resident Evil) تازهترین تلاش سینما برای جان دادن دوباره به یکی از مشهورترین مجموعههای بازی ویدیویی است؛ مجموعهای که در ۲ دهه گذشته، بارها روی پرده رفت و تقریبا هر بار بیشتر از آنکه طرفداران بازی را راضی کند، آنها را دلسرد کرد. اینبار اما ماجرا فرق دارد. پشت دوربین زک کرگر ایستاده است؛ فیلمسازی که با «بربر» (Barbarian) و «سلاحها» (Weapons) نشان داد ترس را نه با انفجار و جلوههای پرزرقوبرق، بلکه با تعلیق، غافلگیری و شخصیتهایی معمولی میسازد و نتیجه، فیلمی است که هم ادای احترامی صادقانه به بازیهاست و هم مسیر خودش را میرود.
داستان «رزیدنت اویل»؛ یک سفارش ساده، یک شب بیپایان
برایان (با بازی آستین آبرامز) پیک حمل محمولههای پزشکی است. شیفتش تمام شده است، اما پیشنهاد یک سفارش آخر با دستمزدی ۲ برابر، وسوسهاش میکند. او باید بستهای را به بیمارستانی دورافتاده در راکون سیتی برساند، شهری که میان کوهها و جنگلهای زمستانی گم شده و تنها با جادهای طولانی به دنیای بیرون راه دارد. برایان نه میداند چه چیزی حمل میکند و نه خبر دارد که آن شب، چیزی از آزمایشگاه شرکت آمبرلا بیرون زده و ساکنان شهر را به هیولاهایی تشنه خون تبدیل کرده است.
فیلمنامه که کرگر آن را همراه با شی هاتن (Shay Hatten) نوشته، داستانی تازه در جهان «رزیدنت اویل» روایت میکند. هیچکدام از شخصیتهای شناختهشده بازیها مثل لیان کندی یا کلر ردفیلد در فیلم حضور ندارند و ماجرا همزمان با اتفاقهای بازی «رزیدنت اویل ۲» (Resident Evil 2) و در خط زمانی متفاوتی پیش میرود. این تصمیم شاید در ابتدا برای طرفداران سختگیر عجیب باشد، اما دست فیلمساز را باز گذاشته تا بدون نگرانی از مقایسه دائمی با منبع اقتباس، روایت خودش را بسازد.

قهرمانی که قهرمان نیست
مهمترین برگ برنده فیلم، همین برایان است. او سرباز نیست، مامور ویژه نیست و هیچ تجربهای در کار با سلاح ندارد. تنها چیزی که در اختیار دارد، شناختی است که از بازیهای ویدیویی بهدست آورده است و همین موضوع، بهانه بسیاری از شوخیهای فیلم را فراهم میکند. آستین آبرامز این شخصیت را با ترکیبی از ترس، انکار و بامزگی ناخواسته بازی میکند و جیغهای گوشخراشش گاهی خندهدار است و گاهی واقعا وحشت را منتقل میکند.
با اینحال، برایان همیشه هم دوستداشتنی نیست. او بارها درست در لحظهای که باید فرار کند، میماند، مکث میکند یا راهش را کج میکند و تماشاگر را کلافه میکند. این تصمیمهای اشتباه، از یک طرف شخصیت را باورپذیرتر کرده و از طرف دیگر، گاهی به ابزاری بیش از حد آشکار برای پیش بردن داستان تبدیل شده است. در پایان اما سکانسی هست که به برایان عمق انسانی بیشتری میدهد و نشان میدهد کرگر به شخصیتش بیش از یک وسیله برای جیغ زدن نگاه کرده است.
در کنار او بازیگران مطرحی مثل پل والتر هاوزر، کالی ریس و زک چری در نقش دانشمندان شرکت آمبرلا حضور دارند. حضور این بازیگران امیدوارکننده است، اما فیلم چنان روی برایان متمرکز است که فرصت چندانی برای پرداخت آنها باقی نمیماند. بهخصوص زک چری که بیشتر به چند شوخی سریع محدود شده و جای خالی نقشی پررنگتر برای او بهخوبی حس میشود.
فیلمی که بوی بازی میدهد
آنچه «رزیدنت اویل» را از نسخههای سینمایی قبلی جدا میکند، فهم درست از حالوهوای بازیهاست. فیلم پر از ارجاع به مجموعه است: از منطق معماهای بازی و سکانسهایی که انگار مستقیم از یک مرحله بازی بیرون آمدهاند تا شوخی تکرارشوندهای درباره قفلها که برای طرفداران قدیمی، یکی از لذتبخشترین بخشهای فیلم است. کرگر بهجای اکشنهای پرسروصدا و جلوههای علمیتخیلی که فیلمهای قبلی را تعریف میکرد، به ریشههای ترس و بقا برگشته و این همان چیزی است که سالها از اقتباسهای این مجموعه غایب بود.
طراحی هیولاها بیشتر بر جلوههای عملی و عروسکهای مکانیکی تکیه دارد و پرده پر از خون، لزجی، دندان و شاخک است. بیشتر این هیولاها طراحی تازهای دارند و تنها در اواخر فیلم با رویاروییای روبهرو میشویم که آشکارا از بازیها الهام گرفته است. همین موضوع شاید بعضی طرفداران را که انتظار دیدن هیولاهای آشنا را داشتند، ناامید کند. نکته جالب اینکه خود هیولاها بهتنهایی چندان ترسناک نیستند و قدرت فیلم بیشتر در ظاهر شدن ناگهانی و حملههای غافلگیرکننده آنهاست.

فیلمبرداری داریوش ولسکی هم سهم مهمی در ساختن این فضا دارد. جادههای برفی، راهروهای کمنور بیمارستان و شب سردی که انگار تمامی ندارد، حسی از تنهایی و محاصره میسازند که با روح مجموعه همخوانی کامل دارد.
ترس و خنده در یک قاب
کرگر در «بربر» و «سلاحها» نشان داده بود که در ترکیب وحشت و طنز مهارت دارد و «رزیدنت اویل» هم از این قاعده مستثنا نیست. فیلم صحنههای خونین و خشن را با لحظههای شوخطبعانه متعادل میکند و از بازی گرفتن با کلیشههای ژانر ابایی ندارد. این لحن سبک و کمی اغراقآمیز، با ریشههای نیمهجدی بازیهای اولیه مجموعه هماهنگ است، اما تماشاگری که بهدنبال یک فیلم ترسناک جدی و تلخ است، شاید آن را بیش از حد شلوغ و غیرواقعی بداند.
مشکل اصلی فیلم، ساختار روایی آن است. «رزیدنت اویل» با زمانی حدود ۹۰ دقیقه، بیشتر شبیه مجموعهای از اپیزودهای پشتسرهم است تا سفری یکپارچه با هدفی روشن. داستان در نهایت به جای چندان دوری نمیرسد و پایانبندی هم احتمالا همه را راضی نمیکند. فیلم گاهی هم بیش از اندازه تاکید میکند که یک اقتباس از بازی ویدیویی است و این خودآگاهی، در بعضی لحظهها کمی خستهکننده میشود. با اینحال، ریتم تند و زمان کوتاه فیلم کمک میکند این ضعفها کمتر به چشم بیایند.
آیا «رزیدنت اویل» ارزش دیدن دارد؟
استقبال مخاطبان از فیلم نشان میدهد که کرگر توانسته اعتماد طرفداران را دوباره جلب کند. «رزیدنت اویل» در نخستین آخرهفته اکرانش در آمریکای شمالی حدود ۶۰ میلیون دلار فروخت و رکورد افتتاحیه مجموعه را شکست. فروش جهانی فیلم هم در همان آخرهفته از ۱۰۰ میلیون دلار گذشت. منتقدان هم در مجموع از فیلم استقبال کردند و آن را یکی از موفقترین اقتباسهای زنده از بازیهای ویدیویی دانستند.
در مجموع «رزیدنت اویل» شاید ضعیفترین فیلم کارنامه کوتاه زک کرگر باشد، اما بیتردید بهترین فیلمی است که تا امروز از این مجموعه ساخته شده است؛ فیلمی سرگرمکننده، خونین و بامزه که حالوهوای بازی را میفهمد و به آن احترام میگذارد. اگر از طرفداران قدیمی بازی هستید یا فقط بهدنبال یک شب پرهیجان و ترسناک میگردید، سفر برایان به راکون سیتی ارزش همراهی را دارد.
مازیار دهقان




