عباس کیارستمی؛ هنرمندی که معنای تازه آفرید

به‌ گزارش فیلم‌نت‌نیوز، عباس کیارستمی از آن دست هنرمندانی بود که مرزهای سینما را جابه‌جا کرد. او با نگاهی ساده، انسانی و شاعرانه نشان داد که بزرگ‌ترین روایت‌ها گاهی در دل کوچک‌ترین اتفاقات روزمره پنهان شده‌اند و در جایی یافت می‌شوند که تنها چشم ریزبین سینماگر می‌تواند آنها را بیابد.

در آثار او سکوت به اندازه دیالوگ معنا دارد. جاده‌ها استعاره‌ای از زندگی هستند و کودکان، طبیعی‌ترین راویان حقیقت به شمار می‌روند. او تلاش می‌کرد از دل زندگی، زندگی بسازد.

عباس کیارستمی جهان را با نگاهی متفاوت می‌دید

عباس کیارستمی تنها فیلمساز نبود، او شاعر، عکاس و هنرمندی بود که جهان را با نگاهی متفاوت می‌دید. آثارش به ما یادآوری می‌کنند که زیبایی، حقیقت و امید را می‌توان در ساده‌ترین لحظه‌های زندگی پیدا کرد.

سالروز درگذشت عباس کیارستمی، فرصتی است برای ادای احترام به هنرمندی که سینما را به زبانی جهانی برای گفت‌وگو با انسان تبدیل کرد. نام او همچنان در حافظه فرهنگ و هنر ایران و جهان زنده است و فیلم‌هایش، هر بار که دیده می‌شوند، معنایی تازه پیش روی مخاطب می‌گشایند.

فعالیت حرفه‌ای او در سینما از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز شد. جایی که فیلم‌های کوتاه و آموزشی متعددی ساخت و به‌تدریج زبان سینمایی منحصربه‌فرد خود را شکل داد. نگاه مینیمالیستی، استفاده از بازیگران غیرحرفه‌ای، روایت‌های ساده اما عمیق، و توجه به جزییات زندگی روزمره از مهم‌ترین ویژگی‌های آثار او هستند.

فیلم «خانه دوست کجاست؟» که در سال ۱۳۶۵ ساخته شد، یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار کیارستمی است. این فیلم با روایت ساده تلاش یک کودک برای بازگرداندن دفتر مشق دوستش، به اثری جهانی درباره مسئولیت، انسانیت و وجدان تبدیل شد و تحسین گسترده منتقدان را برانگیخت.

در سال ۱۳۶۸، کیارستمی فیلم «کلوزآپ» را ساخت؛ اثری که مرز میان واقعیت و داستان را از میان برداشت. این فیلم که بر اساس یک ماجرای واقعی ساخته شده است، امروز از مهم‌ترین آثار تاریخ سینمای جهان محسوب می‌شود و همچنان در دانشگاه‌ها و محافل سینمایی مورد تحلیل قرار می‌گیرد.

کلوزآپ در فیلم نت

سه‌گانه کوکر شامل «خانه دوست کجاست؟»، «زندگی و دیگر هیچ» و «زیر درختان زیتون» از مهم‌ترین مجموعه آثار اوست. این سه فیلم با نگاهی انسانی به زندگی، امید و بازسازی پس از زلزله رودبار، تصویری متفاوت از جامعه ایران به مخاطبان جهان ارائه کردند.

نقطه عطف کارنامه کیارستمی، فیلم «طعم گیلاس» بود که در سال ۱۳۷۶ موفق به دریافت نخل طلای جشنواره فیلم کن شد؛ افتخاری تاریخی که برای نخستین‌بار نصیب سینمای ایران شد. این فیلم با روایتی فلسفی درباره زندگی، مرگ و اختیار انسان، همچنان یکی از مهم‌ترین آثار تاریخ سینما به شمار می‌رود.

او در سال‌های بعد نیز با ساخت آثاری چون «باد ما را خواهد برد»، «ده»، «کپی برابر اصل» و «مثل یک عاشق» مسیر تجربه‌گرایی خود را ادامه داد و همکاری‌های بین‌المللی موفقی را نیز رقم زد. آثار او بارها در معتبرترین جشنواره‌های جهان از جمله کن، ونیز و لوکارنو مورد تجلیل قرار گرفتند.

هنرمندی با نگاه شاعرانه و فلسفی

البته عباس کیارستمی تنها به فیلمسازی محدود نبود. او در زمینه شعر، عکاسی و هنرهای تجسمی نیز فعالیت داشت و آثارش در نمایشگاه‌های متعددی در کشورهای مختلف به نمایش درآمد. نگاه شاعرانه و فلسفی او در تمام شاخه‌های هنری‌اش جریان داشت.

امروز، سال‌ها پس از درگذشت این هنرمند، آثار عباس کیارستمی همچنان الهام‌بخش نسل‌های تازه فیلمسازان و علاقه‌مندان سینما هستند. سینمای او یادآور این حقیقت است که گاهی ساده‌ترین روایت‌ها، عمیق‌ترین تاثیر را بر ذهن و قلب مخاطب می‌گذارند و هنر در سکوت و صداقت، ماندگارتر از هر هیاهویی است.

سرانجام کیارستمی در تاریخ ۱۴ تیر ۱۳۹۵ چشم از جهان فروبست و با کوله‌باری از تجربه، هنر و عشق از این جهان رخت بربست. جالب توجه است که در دهمین سالگرد درگذشت او، آثارش را بار دیگر ببینیم و مرور کنیم تا شاید در این روزگار تلخ، امیدی دوباره به‌دست بیاوریم.

یاسمن سلطانی