«کودک صحرا»؛ روایتی شاعرانه از پیوند انسان و طبیعت
به گزارش فیلمنت نیوز، فیلم سینمایی «کودک صحرا» (The Desert Child) محصول مشترک فرانسه و بلژیک، در ژانر ماجراجویی و خانوادگی، به کارگردانی ژیل دو مستر (Gilles de Maistre) است. این فیلم با مدتزمان حدود ۹۲ دقیقه در ۸ آوریل ۲۰۲۶ (۱۹ فروردین ۱۴۰۶) در فرانسه اکران شد و حالا در پلتفرم های شبکه نمایش خانگی نیز در دسترس است.
«کودک صحرا» داستان سان، نوجوان ۱۵ سالهای است که رسالت خود را در میان دنیای بزرگسالانه پدربزرگش جستوجو میکند، از دنیا کودکانه خود فاصله میگیرد و پا به جهانی میگذارد که شاید در آن بازه سنی فشارهای زیادی را به او متحمل کرده است.
او در ادامه با حضور در مقابل رسانهها روایتگر کتابی میشود که از افسانههای پدربزرگش نوشته و راهِ نیمه تمام آن را به پایان رسانده است. این افسانه به دنیا هادارا، کودکی ۲ ساله پا میگذارد که در طوفان شن گم شده، توسط گلهای شترمرغ نجات پیدا میکند و بزرگ میشود، اما سفر سان به صحرا برای شرکت در مراسمی، او را به حقیقتی بزرگتر از آنچه تصور میکرد، رهنمون میکند.
در حالی که سان سفر خود را به صحرا آغاز میکند با واقعیتی روبهرو میشود؛ واقعیتی که هر لحظه او را به اشتیاق برای به پایان رساندن داستان وا میدارد. پدربزرگ سان در دفترچه خاطراتی که از خود به جا گذاشته بود تنها توصیفگر یک افسانه از دل صحرا نبود؛ بلکه تجربه زیسته خود را در روند فیلمسازی در دل صحرا به تحریر درآورده بود؛ تجربهای توام با حس مسوولیت نسبت به داستانِ کودکی که جاودانه شد.
ریشه در واقعیت؛ فراتر از یک افسانه
برخلاف بسیاری از داستانهای مشابه مانند «موگلی» (Mowgli) یا «تارزان» (Tarzan)، «کودک صحرا» ریشه در واقعیت دارد. داستان هادارا بر اساس روایتی شفاهی از صحرا غربی و کتاب «هادارا، کودک شترمرغ» از نویسنده سوئدی مونیکا زاک (Monica Zacc) ساخته شده است. در اوایل قرن بیستم، کودکی در طوفان شن از کاروان خانوادهاش جدا شد و حدود ۱۰ سال توسط شترمرغها در بیابان بزرگ شد. او بعدها به جامعه بازگشت، ازدواج کرد و صاحب فرزند شد، اما سرانجام تصمیم گرفت دوباره به زندگی در میان شترمرغها بازگردد. این مستند بودن، به فیلم عمقی میبخشد که فراتر از یک قصه تخیلی است و پرسشی اساسی مطرح میکند: در وجود انسان چه چیز ذاتی و چه چیز اکتسابی است؟
روایتی دوگانه از افسانه و واقعیت در «کودک صحرا»
ژیل دو مستر کارگردان فیلم با تکیه بر تجربه موفق خود در فیلمهایی چون «میا و شیر سفید» (Mia and white Lion) و «گرگ و شیر» (The Wolf and The Lion)، این بار فضایی شاعرانه و رویایی خلق کرده است. بخشهای فلشبک که دوران کودکی هادارا را در میان شترمرغها و روباههای صحرا نشان میدهد، از نظر بصری چنان تاثیرگذار است که مخاطب بیدرنگ این فرضیه باورنکردنی را میپذیرد. روایت دوگانه فیلم که میان زمان حال و افسانهی گذشته در نوسان است، اگرچه گاهی ریتم را اندکی میشکند، اما در نهایت به پرسشی اساسی درباره هویت و ریشهها در جغرافیایی خشن میانجامد.
بازیگران، حیوانات و صحرا؛ مثلث موفقیت
انتخاب بازیگران غیرحرفهای، از جمله نِیژ دو مستر (Gill de Maistre)، در نقش سان و ناهِل تران (Nahel Tran) در نقش هادارای دوازدهساله، به فیلم حس و حالی صمیمی و طبیعی بخشیده است. ناهل که در ابتدا در بازیگری چندان تجربه نداشت، پس از گرفتن نقش، فرآیندی تقریبا مراقبهگونه را برای ارتباط با شترمرغها پشت سر گذاشت: یاد گرفت با آنها نفس بکشد، بدون ترساندشان حرکت کند و اعتمادشان را به دست آورد، اما نقطه قوت اصلی، ارتباط حیرتانگیز بازیگران خردسال با حیوانات است. شترمرغهایی که از مزرعهای پرورشی نجات یافته بودند، پس از ماهها تعامل آرام با بازیگران، بهخوبی در کنار آنها ظاهر میشوند و حس یک خانواده جایگزین را القا میکنند.
رویکرد اخلاقی دو مستر به کار با حیوانات، یکی از امضای همیشگی اوست. روش او آموزش حیوانات نیست، بلکه همکاری با آنهاست و می گوید: «آموزش حیوانات با زور خطرناک و از نظر اخلاقی غیرقابلقبول است. امنترین روش برای انسان و حیوان، ایجاد رابطهای آرام است.»
۲ روباه صحرایی که در فیلم استفاده شدند، پیشتر توسط مقامات مراکش از یک خانواده که آنها را بهطور غیرقانونی نگهداری میکردند، توقیف شده اند.
در کنار این، فیلمبرداری وسیع از صحرا با استفاده از دوربینهای هوایی، چنان چشمنواز است که صحرا را به شخصیتی زنده در فیلم تبدیل میکند. موسیقی متن به شدت این تجربه بصری میافزاید.
در نهایت، «کودک صحرا» سفری احساسی به اعماق صحرا و اعماق وجود انسان است. این فیلم با تصاویر خیرهکننده و پیامی امیدوارکننده درباره قدرت داستانها و هویت، برای مخاطبان ۵ تا ۵۵ ساله تجربهای لذتبخش محسوب میشود که میتوان به دیالوگی از همین فیلم اشاره کرد: «بعضی از داستانها تنها برای خوابیدن بچهها نیستند بلکه برای بیدار کردن والدین اونها به تصویر کشیده شدند».
هرچند ضعف در دیالوگنویسی و برخی حاشیههای روایی مانع از تبدیل شدن آن به یک اثر ماندگار در سطح فیلمهای پیشین کارگردان شده است، اما همچنان انتخابی معنا محور برای تماشا است.
فیلم «کودک صحرا» را در فیلمنت تماشا کنید
یاسمن امیریان
