معرفی ۱۳ فیلم و سریال از دنیای هک/ سلاحی به نام کیبورد

به گزارش فیلم‌نت‌نیوز، دنیای هک همیشه برای مخاطب جذاب بوده است. حالا تصور کنید این جذابیت با سینما در هم آمیزد. هک در سینما همیشه تصویری از چند خط کد روی صفحه مانیتور نیست و گاهی یک هکر نوجوان پشت رایانه نشسته، گاهی گروهی از متخصصان امنیتی باید جلوی یک حمله گسترده را بگیرند و گاهی چند جوان کنجکاو با یک لپ‌تاپ وارد بازی‌ای می‌شوند که خیلی زود از کنترل‌شان خارج می‌شود.

سینما در چند دهه گذشته بارها از دنیای هک برای ساختن داستان‌هایی درباره قدرت، پول، جاسوسی، آزادی و البته وسوسه ورود به جاهایی استفاده کرده که نباید واردشان شد. در بعضی از این فیلم‌ها هکرها شخصیت‌های خیالی هستند و در بعضی دیگر، داستان از زندگی و پرونده هکرهایی الهام گرفته شده است که واقعا وجود داشته‌اند. این ۲ گروه را می‌شود در کنار هم دید؛ یکی تصویری سینمایی و گاهی اغراق‌آمیز از هک ارائه می‌دهد و دیگری تلاش می‌کند به آدم‌ها و اتفاق‌هایی بپردازد که نمونه واقعی‌شان در دنیای بیرون وجود داشته است.

سایت‌های سینمایی زیادی به موضوع هک و هکرها در سینما پرداخته‌اند تا جایی که حتی خود سایت  IMDB نیز صفحه‌ای را به بحث هک در سینما اختصاص داده است. ما هم در این مطلب ۱۴ اثر را معرفی کرده‌ایم که درباره هکرها و دنیای منحصربه‌فردشان است.

بخش اول؛ سینمای هکری

۱. «شیادان» (Sneakers) ـ ۱۹۹۲

فیلم «شیادان» به کارگردانی فیل آلدن رابینسون، یکی از اولین فیلم‌هایی است که هک را نه به‌ شکل یک ترفند جانبی، بلکه به‌عنوان مرکز یک ماجرای جاسوسی و امنیتی به کار گرفت.

داستان درباره گروهی از متخصصان امنیت رایانه‌ای است که کارشان آزمایش سیستم‌های امنیتی شرکت‌هاست. مارتین بیشاپ با بازی رابرت ردفورد افسانه‌ای رهبر این گروه است؛ مردی که گذشته‌ای رازآلود دارد و خیلی زود متوجه می‌شود چیزی که به دست آورده‌اند، می‌تواند تعادل قدرت را به هم بزند.

لورنس لاسکر و والتر پارکس نویسندگان فیلم، هنگام تحقیق برای فیلم «بازی جنگ» (WarGames) با واژه اسنیکرز آشنا شدند. این واژه در آن زمان برای گروه‌هایی از متخصصان امنیت به کار می‌رفت که به‌صورت مخفیانه وارد سیستم‌ها یا ساختمان‌ها می‌شدند تا نقاط ضعف امنیتی را پیدا کنند؛ چیزی نزدیک به مفهوم امروزی تست نفوذ.

نقطه قوت فیلم «شیادان» فقط رایانه نیست. این فیلم، جاسوسی را نیز چاشنی کار خود کرده و به دنبال پاسخ این پرسش است که چه کسی باید کنترل اطلاعات را در اختیار داشته باشد. فیلم در مقایسه با بسیاری از آثار هکری بعد از خودش، نگاه پخته‌تر و کم‌اغراق‌تری به دنیای امنیت دیجیتال دارد.

۲. «هکرها» (Hackers) ـ ۱۹۹۵

اگر قرار باشد یک فیلم را نماینده فرهنگ هکری دهه ۹۰ بدانیم، «هکرها» به کارگردانی ایان سافتلی و بازی آنجلینا جولی جوان، تنها انتخاب‌ درست است. داستان درباره گروهی از هکرهای جوان است که زندگی‌شان با شبکه‌های کامپیوتری، مدرسه، شیطنت‌های دیجیتال و رقابت با یک هکر قدرتمند گره خورده است.

فیلم «هکرها» بیشتر از آنکه دنبال واقع‌گرایی باشد، در پی ساختن یک جهان جذاب و متفاوت است؛ جهانی پر از اصطلاحات هکری، لباس‌های عجیب، کلوب‌های زیرزمینی و نسلی که کامپیوتر را نه ابزار کار، بلکه بخشی از هویت خودش می‌داند. به همین دلیل فیلم بیشتر از یک تریلر سایبری، تصویری از فرهنگ اینترنتی اواسط دهه ۹۰ میلادی و سال‌های آغازین سلطه رایانه‌هاست.

۳. «شمشیرماهی» (Swordfish) ـ ۲۰۰۱

در «شمشیرماهی»، هک وارد قلمرو سرقت می‌شود. استنلی جابسون، هکری نابغه با بازی هیو جکمن، مردی است که گذشته مجرمانه‌اش باعث شده از دنیای هک فاصله بگیرد، اما گابریل شیر، با بازی جان تراولتا او را وارد نقشه‌ای خطرناک می‌کند؛ نقشه‌ای که هدفش دسترسی به یک حساب دولتی فوق‌العاده محرمانه است.

فیلم بیشتر به یک تریلر اکشن پرزرق‌وبرق شباهت دارد تا تصویری واقع‌گرایانه از هک. با این حال، ترکیب هک، سرقت، خیانت و بازی موش‌وگربه میان مجرمان و ماموران امنیتی، «شمشیرماهی» را به یکی از نمونه‌های شناخته‌شده سینمای هکری آغاز قرن بیست‌ویکم تبدیل کرده است.

۴. «جان سخت ۴» (Live Free or Die Hard) ـ ۲۰۰۷

در چهارمین قسمت «جان سخت»، دشمن اصلی جان مک‌کلین دیگر یک تروریست مسلح معمولی نیست. این بار یک حمله سایبری گسترده در حال فلج کردن زیرساخت‌های آمریکاست و یک هکر جوان به نام مت فارل در مرکز ماجرا قرار می‌گیرد.

فارل متخصص کامپیوتر است، اما قهرمان اکشن نیست. در مقابل، مک‌کلین تقریبا هیچ شباهتی به قهرمانان دنیای دیجیتال ندارد. همین تضاد، موتور محرکه فیلم است: یک مامور قدیمی که مسائل را با اسلحه و مشت حل می‌کند و یک هکر جوان که دنیای واقعی را از پشت نمایشگر می‌شناسد، مجبورند با هم کار کنند.

۵. «کلاه‌سیاه» (Blackhat) ـ ۲۰۱۵

در دهه دوم قرن ۲۱، سینمای هکری به دنیای واقعی هک نزیک‌تر می‌شود. ‌مایکل مان در «کلاه‌سیاه» سراغ شکل جدی‌تر و تاریک‌تری از جرایم سایبری می‌رود. نیک هاتاوی، با بازی کریس همسورث یک هکر زندانی است که برای کمک به شناسایی عامل یک حمله سایبری از زندان بیرون آورده می‌شود.

حمله‌ فقط به سرقت اطلاعات محدود نیست و می‌تواند تاسیسات صنعتی و زیرساخت‌های حیاتی را هم هدف قرار دهند. فیلم تلاش می‌کند هک را در مقیاسی بزرگ‌تر از یک سرقت اینترنتی نشان دهد؛ جایی که یک کد مخرب می‌تواند پیامدهایی در دنیای فیزیکی داشته باشد. «کلاه‌سیاه» در عین حال یکی از معدود فیلم‌های جریان اصلی است که فضای کار هکرها و متخصصان امنیت را بخش مهمی از روایت خود قرار می‌دهد.

۶. «هکر» (Hacker) ـ ۲۰۱۹

کارگردان‌ها در اغلب کشورها، بخت خود را در سینمای هک آزموده‌اند و این موضوع جذاب، تنها دستمایه فیلم‌های هالیوودی نیست. در فیلم دانمارکی «هکر» به کارگردانی پول برگ، بنجامین نوجوانی با استعداد است که مهارت زیادی در نفوذ به سیستم‌های کامپیوتری دارد. وقتی مادرش ناپدید می‌شود، او تصمیم می‌گیرد خودش سرنخ‌ها را پیدا کند و برای رسیدن به حقیقت، وارد سیستم‌های امنیتی دولتی شود.

فیلم از زاویه دید یک نوجوان به دنیای هک نگاه می‌کند؛ نوجوانی که مهارتش می‌تواند هم یک ابزار برای کشف حقیقت باشد و هم او را وارد دردسرهای جدی کند. «هکر» در مقایسه با آثار هالیوودی، فضای جمع‌وجورتر و نوجوانانه‌تری دارد و بخش مهمی از داستانش بر رابطه میان خانواده، فناوری و کنجکاوی بنا شده است.

۷. «بیست هکر» (Twenty Hacker) ـ ۲۰۲۱

در «بیست هکر»، جِه‌مین با نام مستعار HEX یک هکر نابغه است که یک گروه هکرهای کلاه‌سفید به نام بتر ورلد (Better World) را هدایت می‌کند. هدف آنها مقابله با گروهی از هکرهای کلاه‌سیاه است که در ماجراهایی مربوط به شرکت‌ها و ارزهای دیجیتال فعالیت می‌کنند.

داستان با حمله به کیف‌های الکترونیکی و پیام‌های تهدیدآمیز آغاز می‌شود و خیلی زود پای یک صرافی بزرگ رمزارز به میان می‌آید. فیلم فضای اکشن و جوانانه‌ای دارد و هک را با رقابت میان هکرهای کلاه‌سفید و کلاه‌سیاه به نمایش می‌گذارد.

۸. «تصاحب» (The Takeover) ـ ۲۰۲۲

در فیلم هلندی «تصاحب» به کارگردانی آنماری ون دو موند، مل بندیسون با بازی هالی مای برود یک هکر اخلاق‌گرا و مثبت است؛ کسی که وظیفه‌اش پیدا کردن حفره‌های امنیتی سیستم‌هاست تا صاحبان شرکت‌ها بتوانند مشکل‌ها را برطرف کنند، اما وقتی در جریان یکی از پروژه‌هایش متوجه یک نقض بزرگ حریم خصوصی می‌شود، ناگهان خود در موقعیت یک متهم قرار می‌گیرد.

ماجرا زمانی پیچیده‌تر می‌شود که مل با اتهام قتل روبه‌رو می‌شود و باید همزمان با فرار از دست پلیس، عامل واقعی پشت این بازی را پیدا کند. «تصاحب» هک را به مساله حریم خصوصی و نظارت دیجیتال پیوند می‌دهد و از همین مسیر وارد فضای یک تریلر تعقیب‌وگریز می‌شود.

۹. «سرقت سایبری» (LifeHack) ـ ۲۰۲۵

چهار نوجوان در اتاق‌های خوابشان مشغول شیطنت‌های اینترنتی هستند؛ کلاهبرداران آنلاین را سر کار می‌گذارند و دنبال پیدا کردن حفره‌های امنیتی سیستم‌های مختلف می‌گردند، اما بازی زمانی جدی می‌شود که تصمیم می‌گیرند به سراغ ثروت یک میلیاردر حوزه فناوری بروند و میلیون‌ها دلار رمزارز او را سرقت کنند.

«سرقت سایبری» بخش زیادی از داستانش را روی صفحه کامپیوترها روایت می‌کند و ماجرا تقریبا بدون ترک اتاق‌های نوجوان‌ها، وارد تاریک‌ترین بخش‌های اینترنت می‌شود. چیزی که ابتدا شبیه یک سرقت دیجیتال هیجان‌انگیز به نظر می‌رسد، خیلی زود آنها را وارد دنیای واقعی و خطرناک‌تری می‌کند.

هکرهای واقعی بر پرده نقره‌ای

برخی از هکرها آنقدر زندگی و ماجراهای جذابی داشته‌اند که سینما به سراغشان رفته است. در این بخش ۴ فیلم را معرفی می‌کنیم که زندگی هکرهای واقعی را به داستانی تصویری تبدیل کرده است.

۱۰. «بیست و سه» (۲۳) ـ ۱۹۹۸

فیلم «۲۳» داستان کارل کُخ، هکر آلمانی را روایت می‌کند؛ جوانی بااستعداد که در دهه ۸۰ میلادی همراه دوستش دیوید وارد شبکه‌های کامپیوتری می‌شود و به سیستم‌های حساس دولتی و نظامی دسترسی پیدا می‌کند.

فیلم در فضای جنگ سرد اتفاق می‌افتد و هک را با جاسوسی بین‌المللی پیوند می‌زند. کارل به‌تدریج از یک جوان کنجکاو که شیفته قدرت کامپیوترهاست، به فردی تبدیل می‌شود که گرفتار بازی بزرگ‌تری شده است؛ بازی‌ای که سرویس‌های اطلاعاتی غرب و شرق در آن حضور دارند.

سرنوشت کارل کخ واقعی نیز به اندازه زندگی کوتاهش مرموز بود؛ او ۲۳ مه ۱۹۸۹ در ۲۳سالگی ناپدید و چند روز بعد جسد سوخته‌اش در جنگلی در نزدیکی هانوفر پیدا شد. پلیس مرگ او را خودکشی اعلام کرد، اما ابهام‌های پرونده و نبودن یادداشت خودکشی باعث شد فرضیه قتل هیچ‌وقت کنار گذاشته نشود.

۱۱. «تیک‌داون» (Takedown / Track Down) ـ ۲۰۰۰

نام کوین میتنیک برای علاقه‌مندان تاریخ هک شناخته‌شده است و «تیک‌داون» زندگی او را به مرکز یک تریلر جنایی تبدیل می‌کند. داستان از تقابل میتنیک با تسوتومو شیمومورا، متخصص امنیت کامپیوتری شکل می‌گیرد؛ رقابتی که در نهایت به یکی از مشهورترین تعقیب‌های هکری دهه ۹۰ منتهی شد.

میتنیک در فیلم نه یک قهرمان تمام‌عیار است و نه یک شرور ساده. جذابیت داستان در توانایی او برای ورود به سیستم‌ها و بازی با آدم‌هایی است که تلاش می‌کنند پیدایش کنند. فیلم البته فاصله زیادی با واقعیت دارد و بخشی از اتفاقات واقعی را برای ساختن یک داستان سینمایی پرهیجان تغییر داده است.

کوین میتنیک در دنیای واقعی سال ۱۹۹۵ پس از تعقیب طولانی FBI دستگیر، در سال ۱۹۹۹ به جرایم مرتبط با نفوذ رایانه‌ای و ارتباطات محکوم و سرانجام در سال ۲۰۰۰ از زندان آزاد شد. نکته جالب در زندگی میتنیک این بود که بعد از آزادی مسیرش را کاملا تغییر داد؛ او به مشاور امنیت سایبری، نویسنده و سخنران تبدیل شد و شرکت امنیتی خودش را تاسیس کرد. میتنیک سرانجام در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۳، در ۵۹ سالگی بر اثر سرطان درگذشت.

۱۲. «جاده ابریشم» (Silk Road) ـ ۲۰۲۱

راس اولبریکت در اینترنت با نام دِرِد پایرِت رابرتس (Dread Pirate Roberts) شناخته می‌شد؛ فردی که بازار آنلاین جاده ابریشم را راه‌اندازی کرد، بازاری مخفی در دارک‌وب که امکان خرید و فروش کالاهای غیرقانونی را با استفاده از بیت‌کوین فراهم می‌کرد.

فیلم «جاده ابریشم» داستان شکل‌گیری این بازار و تلاش ماموران برای متوقف کردن آن را دنبال می‌کند. اولبریکت از یک جوان علاقه‌مند به فناوری و آزادی فردی به مدیر یک امپراتوری زیرزمینی اینترنتی تبدیل می‌شود؛ امپراتوری‌ای که خیلی زود ابعادی بسیار بزرگ‌تر از تصور اولیه او پیدا می‌کند.

یکی از جذابیت‌های فیلم، قرار گرفتن بیت‌کوین، دارک‌وب و ناشناس‌ماندن کاربران در کنار یک پرونده جنایی واقعی است. البته فیلم برای روایت سینمایی، برخی شخصیت‌ها و اتفاقات را ترکیب یا بازآفرینی کرده است.

خود راس اولبریکت در سال ۲۰۱۳ دستگیر شد و پس از محکومیت به ۲ حبس ابد، بیش از ۱۱ سال در زندان ماند. او سرانجام در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ با عفو کامل و بدون قیدوشرط دونالد ترامپ آزاد شد و این روزها دوباره به فضای رمزارز و آزادی‌های اینترنتی برگشته است و در رویدادهای مرتبط با بیت‌کوین سخنرانی می‎کند.

۱۳. «پادشاه اینترنت» (The King of the Internet / O Rei da Internet) ـ ۲۰۲۶

باید منتظر پخش پلتفرمی این فیلم جذاب بمانیم که همین چند ماه پیش اکران شده است. «پادشاه اینترنت» سراغ داستان دانیل ناسیمِنتو، هکر نوجوان برزیلی می‌رود. فیلم بر اساس یک داستان واقعی ساخته شده و زندگی نوجوانی را دنبال می‌کند که به یکی از هکرهای شناخته‌شده برزیل تبدیل می‌شود، وارد یک شبکه مجرمانه انتقال میلیون‌ها دلار می‌شود و خیلی زود سبک زندگی پرزرق‌وبرقی پیدا می‌کند؛ تا اینکه عملیات پلیس فدرال همه‌چیز را تغییر می‌دهد.

دانیل ناسیمنتو در سال ۲۰۰۵ در ۱۶ سالگی دستگیر و زندانی شد، اما پس از آزادی مسیرش را تغییر داد و به متخصص و مشاور امنیت سایبری تبدیل شد. او امروز یک شرکت امنیت سایبری را اداره می‌کند و در زمینه مبارزه با جرایم دیجیتال و اخبار جعلی فعالیت دارد.

۱۴. «تحت تعقیب: هکر نوجوان» (Most Wanted: Teen Hacker) ـ ۲۰۲۵

این آخری فیلم نیست؛ یک مینی‌سریال مستند چهار قسمتی است که حتما ارزش دیدن دارد و دلم نیامد از فهرست کنار بگذارم. «تحت تعقیب: هکر نوجوان» سراغ یولیوس کیویمکی، هکر فنلاندی می‌رود؛ کسی که از سال‌های نوجوانی وارد جرایم سایبری شد و پرونده‌اش با حملات گسترده، اخاذی، اختلال در سرویس‌های اینترنتی و نفوذ به اطلاعات حساس گره خورد.

یولیوس کیویمکی، هکر واقعی داستان، در حال حاضر فراری است و پلیس فنلاند در جست‌وجوی اوست.

در پایان

سینمای هکری البته به همین فیلم‌ها محدود نمی‌شود. «اسنودن» (Snowden) با بازی جوزف گوردون-لویت که درباره ادوارد اسنودن معروف ساخته شده، «آرشیو پنجم» (The Fifth Estate) درباره جولیان آسانژ و ویکی‌لیکس و «پسری که پنتاگون را هک کرد» (The Kid Who Hacked the Pentagon) درباره جاناتان جیمز هم هرکدام از زاویه‌ای متفاوت سراغ آدم‌ها و پرونده‌های واقعی دنیای هک و امنیت سایبری رفته‌اند. در کنار اینها، «جنگ‌های بازی» (WarGames)، «شبکه» (The Net) با بازی ساندرا بولاک و سریال «مستر ربات» (Mr. Robot) هم از آثاری هستند که برای علاقه‌مندان به هک، امنیت سایبری و فرهنگ زیرزمینی اینترنت ارزش سر زدن دارند.

جهانگیر شاه‌ولد