مریم سعادت انتخاب اصلی برای مونسِ «اعتراف می‌کنم» بود/ زن هم می‌تواند قاتل باشد!

به گزارش فیلم نت نیوز، دوشنبه‌های نیمه تابستان ۱۴۰۵ با پخش سریالی همراه شد که تاکنون ۷ قسمت از آن پخش شده است و مانند ساختار اپیزودیکش، هر قسمت علاقه‌مندان و مخاطبان متفاوتی، مانند نویسنده و کارگردان‌های متفاوتش، دارد.

سریال جنایی «اعتراف می‌کنم» به تهیه‌کنندگی رضا فتح‌الهی و نیما حسنی‌نسب در هر قسمت یک پرونده جنایی را با رویکردهای مختلف و البته خارج از ساختار مرسوم سیستم، واکاوی می‌کند و مخاطب را برای پیدا کردن حقیقت با واقعیت‌های ریز و درشتی سرگرم می‌کند و البته شم پلیسی آن‌ها را هم قلقلک می‌دهد.

این مجموعه به دلیل ساختار اپیزودیکش، چندین کارگردان دارد که اسما ابراهیم‌زادگان، بهداد امینی، عماد خدابخش، امیررضا رشتی، نفیسه زارع و پویا سعیدی، کارگردانان «اعتراف می‌کنم» هستند.

قسمت پنجم «اعتراف می‌کنم» با عنوان «زن تحت تاثیر» با بازی مریم سعادت به عنوان بازیگر مهمان و کارگردانی نفیسه زارع و نویسندگی نفیسه زارع و عاطفه جعفری، جزو پرمخاطب‌ترین این مجموعه است که تاکنون پخش شده است. به همین بهانه سراغ کارگردان و نویسنده این اپیزود رفتیم تا با او گفت‌وگو کنیم.

نفیسه زارع، نویسنده و کارگردان اپیزود پنجم مجموعه «اعتراف می‌کنم»، فارغ‌التحصیل کارشناسی کارگردانی تئاتر از دانشگاه هنر تهران است و فعالیت خود را در سینما با بازیگری در تئاتر و سینما و همچنین کارگردانی و نویسندگی فیلم‌های کوتاه آغاز کرد. از فیلم‌های موفق او به عنوان بازیگر می‌توان به «والدراما» به کارگردانی عباس امینی و «ناپدید شدن» به کارگردانی علی عسگری، منتخب بخش افق‌های ونیز ۲۰۱۷، اشاره کرد. فیلم‌های کوتاه «Lady» و «باغ وحش» نقطه شروع او به عنوان کارگردان بود. زارع پس از آن به عنوان فیلمنامه‌نویس، فیلمنامه‌های کوتاه «شیهه» و «اسپاسم» را نوشت که در چندین فستیوال بین‌المللی حضور داشتند. این هنرمند جایزه بهترین فیلمنامه سی‌ونهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران را برای فیلم کوتاه «شیهه» به کارگردانی پویا سعیدی، به صورت مشترک با عاطفه جعفری، دارد.

برای رسیدن به قصه‌های «اعتراف می‌کنم» ماه‌ها کار کردیم

«اعتراف می‌کنم» مجموعه‌ای است که بر پایه یک نسخه خارجی با عنوان «مجرم (Criminal)»، در ایده و جهان سینمایی نمونه‌های موفق و متعددی دارد و کشورهای مختلفی آن را پخش کرده‌اند. نفیسه زارع در ابتدای گفت‌وگو با اشاره به نحوه نمونه‌برداری این سریال عنوان کرد: برای رسیدن به قصه‌های «اعتراف می‌کنم»، بالغ بر ۷ ماه همراه گروه فیلمنامه‌نویسی، نسخه‌های دیگر کشورها را تماشا می‌کردیم و درباره پلان به پلان آن نسخه‌ها برای رسیدن به یک ایده و ساختار منسجم گفت‌وگو داشتیم.

وی افزود: ما در این مجموعه‌ها با یک معمایی همراه بودیم که متهم داستان‌ها در ظنِ مخاطب، بین مجرم بودن یا نبودن، در یک مسیر سینوسی، بالا و پایین می‌رفتند و مخاطب با این سوال سر و کله می‌زد که آیا مظنونین مجرم هستند یا نه. ساعت‌ها بعد از دیدن هر قسمت و هر فصل از نسخه‌های این مجموعه درباره‌شان حرف می‌زدیم و دنبال این بودیم که چگونه می‌شود با توجه به محدودیت‌ها نمونه ایرانی آن را نوشت. در نهایت، نتیجه‌اش شد مجموعه‌ای مطابق بر الگوهای «مجرم» (Criminal) که در حال حاضر تماشا می‌کنید.

اینجا کسی دنبال قصه‌ها و فرم‌های تکراری نبود

نویسنده و کارگردان «اعتراف می‌کنم» با تاکید بر اینکه ژانر جنایی جزو پرطرفدارترین و همچنین پردرآمدترین گونه‌ها برای تولید سریال و فیلم سینمایی است و شبکه نمایش خانگی، سینما، تلویزیون و تهیه‌کنندگان هم به جهان معمایی و جنایی بیشتر علاقه‌مند هستند، درباره تفاوت نوع روایت قصه جنایی در این مجموعه به ویژه اپیزود پنجم آن، عنوان کرد: معتقد هستم که بخشی از قصه‌ها به دلیل شبیه نبودن به نمونه‌هایی که قبلا در بازار و پلتفرم‌ها وجود داشته است، قبل از آمدن روی کاغذ، تبدیل به غبار می‌شوند و معلق در هوا. اگر قبلِ ساختِ این قسمت راجع به داستانی جنایی با کارآگاهِ زن و مظنونِ زنی سالخورده صحبت می‌شد، امکانِ اینکه آن را قابلِ سرمایه‌گذاری و معتبر برای تماشاگر بشناسند، خیلی کم بود. چرا؟ چون بیشتر ترجیح می‌دهند که برای ساخت سراغِ داستان‌ها و ژانرهایی بروند که قبلا ساخته شده است. البته من مطمئن نیستم که جوابش را پس داده یا نه. برای همین از اولین روزی که قبول کردم در این پروژه به عنوان نویسنده و کارگردان باشم، این نکته برایم جالب بود که کجا می‌توانم این ژانر جنایی را با مدل روایت شخصی خودم و عاطفه و البته براساس الگوهای «مجرم» همراه کنم. این مساله اولین چالشِ جذاب برای من در این پروژه بود.

وی افزود: در نمونه‌هایی که من و عاطفه صالحی نوشته بودیم، فیلمنامه‌ها داستان‌های زنانه‌ای داشتند، پر از جزئیات. زن‌ها و بچه‌ها محور قصه‌های من و عاطفه بوده‌اند. البته در چیدنِ ساختمانِ فیلمنامه، به ساختار‌های کلاسیک و جواب پس داده پایبند بودیم. اینکه به موقع سوال ایجاد کنیم و به موقع جوابش را بدهیم و به موقع گمراه کنیم و این ساختمان را خیلی کلاسیک جلو بردیم، اما قبل‌تر به غیر از یک بار که در ژانرِ ترسناک نوشته بودیم، هیچوقت واردِ این ژانر نشده بودیم. این چالش من و عاطفه را به این سمت برد که یکی از شخصیت‌های قصه‌های قبلیمان را واردِ این پروژه کنیم. از همین‌رو بود که سروکله «مونس» (کاراکتر مجرم قسمت پنجم سریال با بازی مریم سعادت) به فیلمنامه ما باز شد.

نفیسه زارع مطرح کرد که به جز کارگردانی قسمت پنجم، فیلمنامه اپیزود هشتم «اعتراف می‌کنم» را با همراهی عاطفه صالحی نوشته است و عماد خدابخش کارگردانی آن را برعهده دارد. پاشا رستمی و آزاده صمدی بازیگران مهمان این اپیزود هستند.

زارع در ادامه درباره کارگردانی و ایده اولیه تولید اپیزود پنجم یا «زن تحت تاثیر» مطرح کرد: برای پرداختن یا پیدا کردن ایده اولیه این داستان، من و عاطفه به چند نکته توجه کردیم؛ از اینکه شیوه دادن اطلاعات به کاراکترها و مخاطب‌ها به چه صورتی باشد، نوع ورود به داستان از کجا آغاز شود و پیچش‌هایی که قرار است در پلات‌ها باشد، همه برای ما مهم بود. از نظر محتوایی اما، سه عامل بود که داستان‌ها را از همدیگر به شکل جالبی، متمایز می‌کرد. اولین عامل اینکه ، قاتل چه کسی باشد؟ دوم انگیزه و سوم ابزارِ قتل. ما خیلی درباره این سه عامل فکر و طراحی کردیم که به یک کاراکتر و داستان یا سطح صاف اولیه‌ای برسیم و روی این سطح صاف پلات‌مان را بنا کنیم.

نویسنده فیلم کوتاه «شیهه» با اشاره به اینکه تمام داستان‌های «اعتراف می‌کنم»، سطح زیرینی از پرونده‌های واقعی دارد، افزود: خلق کاراکتری که به هیچ وجه انتظارش نمی‌رفت قاتل باشد، آن هم با چه ابزار قتلی، مهم‌ترین و جالب‌ترین بخش داستان ما بود. سعی کردیم دور از انتظارترین حالتی را که می‌شد در نظر گرفت، در نظر بگیریم مثلا برای یک مادر یا مادربزرگ، دورافتاده‌ترین عنوانی که می‌توان تصور کرد، عنوان «قاتل» است. در ادامه به ابزار قتل فکر کردیم که با توجه به زیست و پوشش سنتی و مرسوم مادربزرگ‌ها، سنجاق روسری‌شان شد و البته از یک نقاشیِ ژاپنی که سنجاق سینه‌ خونی در آن دیده می‌شد الهام گرفتیم.

حل معمای قتل زنانه توسط زنان

زارع با اشاره به ایجاد تعلیق در فیلمنامه با استفاده از گمراهی کارآگاه‌های مجموعه، مطرح کرد: در این اپیزود و ساختاری که ما فیلمنامه را نوشتیم، کارآگاهِ زن داشت به جزئیاتی توجه می‌کرد که از دیدِ بقیه مخفی مانده بود. البته که مادر بودنِ خودِ شخصیت روانشناس هم مزید بر علت بود. سعی کردیم بهار کاتوزی و روژان رضوانیان را بیشتر درگیر پرونده کنیم و حتی برای تعلیق و جذابیت‌های داستان، کارآگاه‌های باتجربه «اعتراف می‌کنم» را گمراه کردیم تا در تقابل بین شیوا، با بازی بهار کاتوزی و دختر هکر، با بازی روژان رضوانیان، راه‌حل پرونده از مسیر دیگر و غیرمرسومی پیش برود. این فرمول در نمونه‌های خارجی مجموعه هم دیده شده بود و پتانسیل بسیار خوبی برای تعلیق و ایجاد ابهام برای مخاطب است.

کارگردان «باغ وحش» درباره ترتیب پخش و نگارش فیلمنامه‌ها و اپیزودها عنوان کرد: در تولید «اعتراف می‌کنم» ما از یک پرونده شروع کردیم، هر کدام از ما یک پرونده را انتخاب کردیم که با سرپرستی پویا سعیدی تمام پرونده‌ها نهایی شدند و در ادامه از پرونده‌ها به طرح و در نهایت فیلمنامه اصلی رسیدیم. مسیری که بسیار زمان‌بر بود و حتی تا ساعت‌های قبل از تولید هم در حال تغییر و تحول بود. در مراحل بازنویسی اولیه «زن تحت تاثیر» قرار بود قسمت سوم سریال باشد تا بیشتر و بهتر با کاراکتر بهار کاتوزی آشنا شویم، اما به مرور قرار شد روان‌شناس مجموعه از دور نگاه کند و کم‌کم شخصیتش برای مخاطب روشن شود.

این کارگردان با اشاره به اینکه نیما حسنی‌نسب به عنوان طراح و پدیدآورنده «اعتراف می‌کنم»، مهدی هاشمی، پوریا پورسرخ، علیرضا ثانی‌فر، بهار کاتوزی، روژان رضوانیان و محمدرضا مالکی را به عنوان بازیگران اصلی انتخاب کرد، درباره بازیگران مهمان هر اپیزود گفت: مریم سعادت جدی‌ترین و اصلی‌ترین گزینه من برای بازی نقش «مونس» بود؛ کمااینکه بازیگران دیگری هم پیشنهاد شده بود، اما به دلیل کارنامه و شخصیت مریم سعادت، گمان قاتل بودن آن، فارغ از فیلمنامه و کارگردانی، بسیار کم بود و همین مساله خود یک تعلیق در روایت این داستان بود.

بیشتر بخوانید

با «اعتراف می‌کنم» ریسک کردیم و جواب داد/ به جوان‌ها اعتماد کنید

نفیسه زارع با تاکید بر اینکه کارگردانی اپیزود «زن تحت تاثیر» در ادامه مسیر کارگردانی فیلم‌های قبلی‌اش است، عنوان کرد: برای من در کارگردانی این اپیزود همذات‌پنداری مخاطب با شخصیت مونس مهم بود و مهم‌تر از آن این بود که بین حضور اول و دوم مونس در اتاق بازجویی تفاوتی فرمی اجرا کنم. ما می‌توانستیم در پارت اول حضور مونس، با او خیلی همراه و همدل شویم یعنی حضور اول مونس در اتاق بازجویی یک مقدمه‌ای بود برای همراه شدن با کاراکتر و بعد از این بخش، بقیه مسیر دیگر می‌توانستند راه خودشان را پیدا کنند.

وی ادامه داد: بنابراین برای من در قسمت اول حضور مونس در اتاق بازجویی مهم بود و آنجا ترکیب بندی پلان‌ها را طوری طراحی کردم که هیچ عنصری در قاب به مونس هجوم نیاورد و خدشه‌ای در دیدنِ او ایجاد نکند و در ادامه هر چه به سمتِ برملا شدنِ هویتِ قاتلِ بودن مونس رفتیم زاویه دوربین و ترکیب بندی‌ها، نیمرخ مونس را نشان می‌داد و غالبا عنصری او را در ترکیب‌بندی تحتِ فشار قرار داده بود.

زارع با تاکید بر اینکه در این اپیزود به جز مریم سعادت و «مونس»، کاراکتر بهار کاتوزی و روژان رضوانیان هم قابل توجه است، مطرح کرد: در این قسمت بیشتر با شخصیت بهار کاتوزی آشنا می‌شویم. برای من مهم بود که ببینیم او در زندگی شخصی‌اش با گره‌ای در رابطه با مضمونِ مادری درگیر است که احتمالا امروز و این پرونده تحتِ تاثیرش قرار می‌گیرد. اینکه گره‌ شخصی او را در اتاقِ‌ بازجویی دچارِ سردرگمی می‌کند و در پایانِ داستان تعریفِ محکم و قاطع‌تری از مادری برایش ایجاد می‌کند.

آیا مادر می‌تواند قاتل باشد؟

مدیر مدرسه سینما و تئاتر جادو مطرح کرد: از زمانی که چالش‌های شیوا با مادرش و مونس در یک زمان یکی می‌شود، سعی کردیم اضطراب پنهان شیوا را به تصویر بکشیم و همین را با شکل و شمایل و ترکیب‌بندی درست به مسیری برای رسیدن به راه‌حل داستان هدایت کنیم. سعی کردم نشان دهم که چگونه ذره‌ذره اضطراب درونی در ۲ فرد مختلف که هر ۲ مادر هستند به صورت ثابت، اما متفاوت شکل می‌گیرد. قصد داشتم برای تصویر ایده‌آلی که از مادر هست، در این داستان، یک علامت سوال تعریف کنم که آیا مادر ممکن است از ساختار و شمایل مادرگونه خود عبور کند؟ با چه انگیزه‌ای؟

در ادامه وی درباره اهمیت سریال «اعتراف می‌کنم» و همچنین جسارت تحسین‌برانگیز تهیه‌کننده‌هایش در تهیه و تولید این سبک از آثار نمایشی توضیح داد: یک نکته قابل توجه در این مجموعه، حالا با تمام سختی‌هایی که داشت، استفاده از کارگردان‌هایی بود که نگاه متفاوتی دارند؛ کارگردان‌هایی که از ساختار مرسوم سینمای ایران که قابل پیش‌بینی هم هست، دور بودند و هر کس با نگاه و عینک خودش به جهان و همچنین پرونده «اعتراف می‌کنم» نگاه می‌کرد. این نکته است که به نظرم مورد اقبال هم قرار گرفته و در صنعت سریال‌سازی ایران هم بسیار کم داریم. برای من خیلی خوشایند بود که چنین جسارتی پشت تصمیم تهیه‌کننده‌های کار بود و امیدوارم از این نوع آثار هم بیشتر شاهد باشیم.

در پایان نفیسه زارع درباره مریم سعادت و همکاری با او گفت: همکاری با خانم سعادت بسیار آموزنده بود و این اپیزود با وجودِ سختی‌هایی که داشت، درس‌های زیادی در این مرحله‌ کاری برای من داشت.

محمد کفیلی