«آخرین نهنگ آوازخوان» اقیانوس را نجات می‌دهد

به گزارش فیلم‌نت نیوز، انیمیشن «آخرین نهنگ آوازخوان» (The Last Whale Singer) به نویسندگی و کارگردانی رضا معماری کارگردان ایرانی-آلمانی که با فیلم‌های «آخرین خواننده نهنگ» (The Last Whale Singer)، «ماجراجویی بزرگ پرنده کوچک» (The Little Bird’s Big Adventure) و «ستاره‌بازی‌های رامشیف» (Ramshif’s Star Games) شناخته می‌شود، در سینماهای آمریکا و اروپا اکران شده است.

این انیمیشن فانتزی _ ماجراجویانه، محصول مشترک آلمان، جمهوری چک و کانادا است و داستان وینسنت، نهنگ گوژپشت نوجوانی را روایت می‌کند که فرزند آخرین نهنگ آوازخوان افسانه‌ای است؛ نهنگی که زمانی با آواز جادویی‌اش از اقیانوس‌ها محافظت می‌کرد.

وینسنت پس از مرگ والدینش در غم و تردید فرو می‌رود و توانایی استفاده از این میراث را در خود نمی‌بیند، اما زمانی که موجودی باستانی به نام لویاتان از دل یک کوه یخی در حال ذوب شدن آزاد می‌شود و حیات دریایی را تهدید می‌کند، او ناچار است بر ترس‌هایش غلبه کرده و صدای حقیقی خود را پیدا کند. در این سفر پرماجرا، والتر، ماهی وفادار همراهش و داریا، نهنگ قاتل شجاعی که ناشنوا است، او را همراهی می‌کنند.

صحبت های کارگردان ایرانی فیلم

این فیلم برای نخستین‌بار در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ در جشنواره بین‌المللی فیلم شلینگل در شهر کمنیتس آلمان به نمایش در آمد و چند روز بعد نخستین نمایش بین‌المللی خارج از آلمان را در جشنواره فیلم زوریخ تجربه کرد. پس از آن نیز در جشنواره‌هایی همچون فیلم‌فست هامبورگ، نوردیک فیلم دیز لوبک، کیدفیلم دالاس، جشنواره محیط‌زیستی واشنگتن و بلو واتر حضور یافت و موفق شد توجه مخاطبان و منتقدان را به خود جلب کند.

موفقیت‌های فیلم تنها به جشنواره‌ها محدود نشد. «آخرین نهنگ آوازخوان» در جشنواره شلینگل موفق به دریافت جایزه انجمن شد؛ جایزه‌ای که توسط گروهی متشکل از مدیران و برنامه‌ریزان جشنواره‌های کودک از سراسر جهان اهدا می‌شود. همچنین این اثر جایزه بزرگ هیات داوران بهترین فیلم بلند انیمیشن را در هفتمین دوره جشنواره کسب کرد.

انیمیشن «آخرین نهنگ آوازخوان» را با دوبله اختصاصی در فیلم‌نت ببینید

رضا معماری نیز برای کارگردانی این فیلم در سال ۲۰۲۶ موفق شد جایزه معتبر کارگردان سال را در رویداد دریافت کند. این جایزه در حاشیه مجمع صنعت انیمیشن کارتون مووی در شهر بوردوی فرانسه به او اهدا شد. این جایزه از سوی فعالان صنعت انیمیشن اروپا، به عنوان یکی از مهم‌ترین افتخارات سال شناخته می‌شود. منتقدان و کارشناسان این رویداد، توانایی معماری در ترکیب ماجراجویی خانوادگی، مضامین محیط‌زیستی و روایت احساسی را از عوامل اصلی موفقیت فیلم دانستند.

ایده‌ای برآمده از یک مستند

رضا معماری درباره شکل‌گیری ایده این پروژه گفته است که جرقه اولیه فیلم زمانی در ذهنش زده شده که مستندی درباره نهنگ‌های گوژپشت تماشا کرده و متوجه شده در میان این گونه دریایی، نهنگ‌هایی وجود دارند که نقش خواننده را در گروه خود ایفا می‌کنند. این ایده الهام‌بخش او شد تا پس از سال‌ها تحقیق درباره زیست‌بوم اقیانوس‌ها و موجودات دریایی، داستانی درباره هویت، سوگواری، امید و مسئولیت‌پذیری خلق کند. او در نهایت پروژه را به مایته وکوک ارائه داد. وکوک تهیه‌کننده‌ای است که پیش‌تر در انیمیشن موفق «ریچارد لک‌لک» (Richard the Stork) با او همکاری کرده بود.

نقاط قوت آخرین نهنگ آوازخوان

«آخرین نهنگ آوازخوان» اثری است که در کنار روایت یک ماجراجویی فانتزی برای مخاطب کودک و نوجوان، به موضوع‌هایی چون سوگ، هویت فردی، پذیرش فقدان، مسوولیت در برابر طبیعت و امید به آینده می‌پردازد. ترکیب طراحی بصری رنگارنگ، موسیقی حماسی و پیام‌های محیط‌زیستی باعث شده است این انیمیشن به یکی از آثار قابل توجه سینمای انیمیشن اروپا در سال ۲۰۲۶ تبدیل شود.

از نظر فنی نیز «آخرین نهنگ آوازخوان» پروژه‌ای قابل توجه محسوب می‌شود. تولید آن از سال ۲۰۲۰ آغاز و بخش عمده تصاویر با استفاده از موتور گرافیکی و نرم‌افزار هودینی ساخته شد. این فناوری امکان رندر لحظه‌ای بسیاری از صحنه‌ها را فراهم کرد و به سازندگان اجازه داد جهانی گسترده و پرجزییات از اعماق اقیانوس را خلق کنند. موسیقی فیلم نیز توسط دنیل بیارنارسون آهنگساز مطرح ایسلندی ساخته شده و آواز نهنگ‌ها با همکاری آسگیر خواننده و ترانه‌سرای ایسلندی شکل گرفته است.

بازخوردهای متعدد آخرین نهنگ آوازخوان

«آخرین نهنگ آوازخوان» بازخوردهایی متفاوت اما عمدتا مثبت از سوی منتقدان دریافت کرد. هایکه آنگرمایر در نقد خود برای نشریه تخصصی آلمانی بلیک‌پونکت فیلم نوشت که این فیلم تنها درباره پیوند دوباره خانواده، خودباوری و دوستی نیست، بلکه کودکان را نسبت به تخریب محیط‌زیست و ضرورت حفاظت از طبیعت آگاه می‌کند و این کار را نه از طریق پیام‌های مستقیم و آموزشی، بلکه با بهره‌گیری از داستانی سرگرم‌کننده و تصاویری چشم‌نواز انجام می‌دهد. او همچنین از ایده‌های خلاقانه، طنز چندلایه و درام تاثیرگذار فیلم تمجید کرد.

از سوی دیگر، راینهارد کلبر از وب‌سایت کینو زایت اگرچه پایان‌بندی فیلم را تا حدی احساساتی توصیف کرد، اما آن را اثری از لحاظ بصری خیره‌کننده دانست که مفاهیمی چون شجاعت، دوستی، کار گروهی و حفاظت از اقیانوس‌ها را به شکلی موثر به مخاطب منتقل می‌کند.

یاسمن سلطانی