فیلمسازی با آیفون/ «۲۸ سال بعد» چه چیزی را درباره آینده دوربین‌ها نشان داد؟

به گزارش فیلم نت نیوز، فیلمسازی با آیفون سال‌ها بیشتر به آثار مستقل و کم‌هزینه محدود بود، اما فیلم سینمایی «۲۸ سال بعد» (۲۸ Years Later) محصول سال ۲۰۲۵ اثری از دنی بویل، این تجربه را به سینمای پرهزینه آورد. دنی بویل و آنتونی داد منتل مدیر فیلمبرداری اثر، بخش بزرگی از این فیلم را با آیفون ۱۵ پرو مکس ثبت کردند.

بودجه این فیلم حدود ۷۵ میلیون دلار گزارش شده است و همین رقم نشان می‌دهد انتخاب آیفون فقط راهی برای کم کردن هزینه نبود. نتیجه این تجربه هم نه پایان دوربین‌های سینمایی را نشان می‌دهد و نه یک شگرد تبلیغاتی ساده است.

«۲۸ سال بعد» چرا با آیفون فیلمبرداری شد؟

بویل می‌خواست بخش زیادی از فیلم را با ابزار کوچک بگیرد تا گروه بتواند سریع‌تر جابه‌جا شود، آزادانه‌تر آزمایش کند و در مکان‌هایی کار کند که رسیدن به آنها با ابزار سنگین دشوار است.

این انتخاب پیوندی هم با گذشته مجموعه دارد. «۲۸ روز بعد» (۲۸ Days Later) با دوربین مینی‌دی‌وی Canon XL-1 فیلمبرداری شده بود و تصویر خشن و دستی آن به بخشی از هویت فیلم تبدیل شد. آیفون برای دنباله این فیلم نقشی شبیه همان دوربین کوچک را بازی می‌کند.

فیلمسازی با آیفون سر صحنه چگونه بود؟

آنچه سر صحنه دیده می‌شد با فیلمبرداری معمولی با گوشی فاصله زیادی داشت. آیفون‌ها داخل قفس فلزی قرار گرفتند و با مبدل‌هایی به لنزهای سینمایی و آنامورفیک وصل شدند. فیلتر و مت‌باکس هم به آنها اضافه شد و دستیار فیلمبردار می‌توانست فوکوس را مثل دوربین سینمایی کنترل کند.

گروه برای کنترل بیشتر تصویر از اپلیکیشن Blackmagic Camera استفاده کرد و لرزشگیر داخلی گوشی را در بسیاری از نماها کنار گذاشت، چون تصویر را برش می‌داد و در کار جلوه‌های ویژه مشکل ایجاد می‌کرد. برای حرکت نرم دوربین هم استابلایزرهای سه‌محوره به کار رفت.

مهم‌ترین ابتکار فیلم آرایه‌ای از آیفون‌ها بود. گروه با هشت گوشی شروع کرد و به پایه‌ای منحنی با ۲۰ آیفون رسید که با چاپ سه‌بعدی ساخته شده بود و هم با دست حمل می‌شد و هم روی کرین قرار می‌گرفت. این گوشی‌ها یک لحظه را هم‌زمان از زاویه‌های مختلف ضبط می‌کردند و در تدوین می‌شد میان زاویه‌ها حرکت کرد. نتیجه جلوه‌ای نزدیک به بولت تایم برای لحظه‌های خشن فیلم بود.

نسبت تصویر هم از همین تجربه شکل گرفت. منتل ابتدا نسبت ۲.۳۹ به ۱ را در نظر داشت، اما در آزمایش‌ها متوجه شد می‌تواند از عرض بیشتری استفاده کند. فیلم در نهایت با نسبت ۲.۷۶ به ۱ گرفته شد. «بن هور» (Ben-Hur) هم با این قالب عریض شناخته می‌شود و در اینجا همین قالب شخصیت‌ها را در منظره‌های بزرگ تنهاتر و آسیب‌پذیرتر نشان می‌دهد.

محدودیت‌های آیفون در ۲۸ سال بعد

این تجربه بی‌دردسر نبود. تصویر آیفون در لبه‌های قاب نرم‌تر می‌شد و همین موضوع در قالب عریض بیشتر به چشم می‌آمد. هماهنگ کردن نوردهی ۲۰ گوشی هم کار ساده‌ای نبود و گروه تا مدت‌ها سامانه‌ای برای کنترل یکپارچه آنها نداشت.

در پس‌تولید هم مشکل‌های تازه‌ای پیش آمد. فشرده‌سازی و نمونه‌برداری رنگ ۴:۲:۰ کار روی پرده آبی را دشوارتر می‌کرد و گروه جلوه‌های ویژه باید نرمی لبه‌ها و بافت تصویر گوشی را هم در نماهای کامپیوتری بازسازی می‌کرد. همگام‌سازی این همه دوربین و ردیابی حرکت آنها هم زمان زیادی می‌گرفت.

آیفون تنها دوربین فیلم هم نبود. گروه برای نماهای هوایی از پهپاد، برای تعقیب‌های پرسرعت از دوربین‌های اکشن و برای صحنه‌های فروسرخ از دوربین Panasonic AU-EVA1 استفاده کرد. نصب آیفون روی پهپاد FPV هم به‌دلیل وزن، زمان پرواز و کنترل کمتر روی قاب کنار گذاشته شد.

این تجربه درباره آینده دوربین‌ها چه می‌گوید؟

«۲۸ سال بعد» اولین فیلمی نیست که با آیفون ساخته شده است. شان بیکر «نارنگی» (Tangerine) را با آیفون 5S و استیون سودربرگ «پرنده بلندپرواز» (High Flying Bird) را با آیفون ۸ فیلمبرداری کرده بودند. تفاوت اصلی در مقیاس تولید و کیفیت فایل‌هاست. ضبط ProRes و Log در نسل‌های تازه آیفون فضای بسیار بیشتری برای اصلاح رنگ می‌دهد، در حالی که تصویر نسل‌های قدیمی‌تر با فشرده‌سازی و کنتراست ثابت‌شده، چنین امکانی نداشت.

پس آنچه این فیلم نشان می‌دهد این است که اندازه دوربین دیگر تنها معیار تصمیم‌گیری نیست. دوربین کوچک می‌تواند زاویه‌ها و حرکت‌هایی بسازد که با ابزار بزرگ دشوارتر است و آرایه ۲۰ آیفونی نمونه روشن آن است. از طرف دیگر لنز، نور، طراحی صحنه و گروه حرفه‌ای همچنان سهم بزرگی در کیفیت نهایی دارند.

به همین دلیل آینده فیلمبرداری احتمالا به جای جایگزینی کامل دوربین‌های سینمایی، به سمت استفاده ترکیبی از ابزارهای مختلف می‌رود. فیلمساز بر اساس نیاز هر صحنه تصمیم می‌گیرد از دوربین بزرگ سینمایی، پهپاد یا حتی یک گوشی استفاده کند.

مازیار دهقان

بیشتر بخوانید

«۲۸ سال بعد» فقط سایه‌ای از افتخار گذشته دارد

مکان‌های فیلمبرداری «۲۸ سال بعد»/ پوستری تازه منتشر شد

Bullet Time چگونه در فیلم‌ها استفاده می‌شود/ پرتاب گلوله‌ها در «ماتریکس»

دوربین‌های مدیوم فرمت چه تاثیری بر فیلمبرداری سینما داشته‌اند؟