تهیهکننده برنامه «جیمی جام»:
«جیمی جام» برنامه تحلیلی فوتبال نیست/ شوخی همهجا حاشیهسازست
- 23 دقیقه مطالعه
در فیلمنت نیوز بخوانید
مسعود باقری تهیه کننده برنامه «جیمی جام» درباره روند تولید، رویکرد، حاشیه ها و اجرای ابوطالب حسینی توضیح داد.
به گزارش فیلم نت نیوز، «جیمی جام» محصولی از پلتفرم برنامهسازی پامپ یکی از برنامههایی است که با موضوع جام جهانی ۲۰۲۶ فوتبال این روزها با اجرای ابوطالب حسینی به طور اختصاصی از پلتفرم فیلمنت در حال پخش است و به یکی از بحثبرانگیزترین برنامههای شبکه نمایش خانگی با این موضوع تبدیل شده است.
ابوطالب حسینی با حضور مهمانان مختلف در برنامه از زاویهای متفاوت به فوتبال و جام جهانی میپردازد و مخاطب در «جیمی جام» به شکلی متفاوت از دیگر برنامههای مشابه با جام جهانی همراه میشود.
جیمی جام برنامه فوتبالی فیلم نت
حال که چند قسمت از برنامه «جیمی جام» به پخش رسیده است و بازخوردهای متفاوتی نسبت به این برنامه در فضای مجازی و عمومی شاهد بودیم، با مسعود باقری تهیهکننده «جیمی جام» و مدیرعامل پلتفرم برنامهسازی پامپ گفتوگویی داشتیم که در ادامه مشروح آن را از نظر میگذرانید.
*ایده اولیه برنامه «جیمی جام» چگونه شکل گرفت؟
-ایده «جیمی جام» از همان مسالهای شکل گرفت که پلتفرم پامپ برای پاسخ به آن بهوجود آمده است؛ اینکه مخاطب امروز دیگر بهراحتی درگیر تبلیغات مستقیم نمیشود و برندها برای اثرگذاری، به چیزی فراتر از صرفا دیدهشدن نیاز دارند.
پامپ در تجربههای قبلی خود به این جمعبندی رسیده بود که میتوان برنامهسازی، سرگرمی، گیمیفیکیشن و اهداف بازاریابی را در یک مسیر واحد قرار داد؛ مسیری که در آن مخاطب فقط بیننده نباشد، بلکه وارد یک تجربه تعاملی شود، ماموریت انجام دهد، امتیاز بگیرد و در نهایت به یک اقدام مشخص نزدیک شود.
«جیمی جام» ادامه همین مسیر است، نه اولین تجربه پامپ. این برنامه با توجه به ظرفیت بزرگ جام جهانی طراحی شد؛ رویدادی که ذاتا توجه عمومی، هیجان جمعی و امکان مشارکت گسترده مخاطبان را در خود دارد بنابراین پامپ تلاش کرد با «جیمی جام» مدلی بسازد که هم برای مخاطب سرگرمکننده باشد و هم برای برندها پلی میان Awareness و Performance ایجاد کند.
*شوخیها در چه پروسهای طراحی میشوند؟
-طبیعتا جام جهانی پر از اتفاقات، واکنشها و سوژههای مختلف است، اما قرار نیست هر موضوعی صرفا بهدلیل وایرال بودن وارد برنامه شود. ما بهعنوان تهیهکننده، چارچوب کلی برنامه را طراحی کردهایم و تلاش میکنیم مسیر محتوا به سمتی برود که بیشترین میزان توجه سالم، سرگرمی و مشارکت مخاطب را ایجاد کند.
انتخاب سوژهها و طراحی شوخیها در دل فرآیند تولید برنامه انجام میشود و تیم نویسندگان، کارگردانی و عوامل تولید مسئولیت اصلی شکلدادن به آن را برعهده دارند. این کار البته در یک چارچوب کلی انجام میشود؛ شوخیها باید به فضای جام جهانی، حالوهوای عمومی مخاطبان و لحن برنامه نزدیک باشند، بدون اینکه به تخریب، توهین یا حساسیتهای غیرضروری تبدیل شوند.
برای ما مهم است که «جیمی جام» صرفا واکنش لحظهای به اتفاقات نباشد، بلکه بتواند از فضای جام جهانی محتوایی سرگرمکننده، قابلپیگیری و درگیرکننده بسازد، بنابراین سوژهها بر اساس ظرفیت نمایشی، جذابیت عمومی، امکان شوخی سالم و تناسب با ساختار برنامه انتخاب میشوند.
*این برنامه با جنس شوخیهایی که دارد، از ابتدا مشخص بود که درگیر حاشیه خواهد شد. چقدر این موضوع برای شما هم قابل پیشبینی بود و میتوانید در مقابل انتقادها دوام بیاورید؟
-در برنامهای با حالوهوای جام جهانی، فوتبال، طنز و حضور مهمانان مختلف، طبیعی است که بخشی از بازخوردها، گفتوگوها و برداشتهای رسانهای قابل پیشبینی باشد، اما میان «قابلیت گفتوگو ایجاد کردن» و «حاشیهسازی» تفاوت جدی وجود دارد.
پامپ اساسا فقط یک پلتفرم برنامهسازی نیست؛ پامپ یک اکوسیستم مارکتینگی، سرگرمی و گیمیفیکیشن است. هدف اصلی ما این است که توجه سالم مخاطب را از دل محتوای سرگرمکننده جذب کنیم و آن را به یک تجربه تعاملی در اپلیکیشن و پلتفرم بازی پامپ متصل کنیم؛ جایی که مخاطب از حالت بیننده صرف خارج میشود، وارد مأموریتها و تعاملها میشود و در یک مسیر سازنده با برندها و کسبوکارها قرار میگیرد.
با این نگاه، حاشیهسازی نهتنها برنامه اصلی پامپ نیست، بلکه میتواند از هدف اصلی ما فاصله ایجاد کند. چیزی که برای ما ارزش دارد، توجه سالم، مشارکت پایدار و تجربه قابلاعتماد برای مخاطب و برندهاست؛ نه ایجاد تنش یا واکنشهای کوتاهمدت.
در «جیمی جام» هم همین منطق دنبال شده است. انتخاب مهمانان، سوژهها و فضای طنز برنامه در چارچوب کلی تولید و با توجه به حالوهوای جام جهانی، ظرفیت سرگرمی، جذابیت عمومی و امکان ایجاد مشارکت مخاطب انجام میشود. رنامهای در این مقیاس ممکن است با برداشتها و واکنشهای مختلف همراه شود، اما هدف ما استفاده از حاشیه بهعنوان ابزار دیدهشدن نیست.
ما بهعنوان تهیهکننده، چارچوب کلی برنامه را مشخص میکنیم و تیم تولید، نویسندگان و عوامل اجرایی در همان چارچوب، طراحی محتوا و شوخیها را پیش میبرند. این چارچوب بر سرگرمی، توجه سالم، پرهیز از تخریب شخصی، پرهیز از طرح ادعاهای اثباتنشده و حفظ تناسب با فضای رسانهای برنامه تاکید دارد، بنابراین اگرچه واکنشبرانگیز بودن بخشی از ماهیت برنامههای سرگرمیمحور و فوتبالی است، اما «جیمی جام» با هدف حاشیهسازی ساخته نشده است. هدف اصلی آن تبدیل هیجان جام جهانی به یک تجربه سرگرمکننده، تعاملی و قابلاتکا برای مخاطب و همچنین ایجاد مسیری موثرتر میان توجه مخاطب و اهداف برندهاست.
*چرا شوخی کردن در جامعه ما همیشه حاشیهساز است و این برنامهها چقدر به بالا رفتن جنبه شوخی در جامعه کمک میکنند؟
-بهنظر من حاشیهساز شدن شوخی، فقط مختص جامعه ما نیست. طنز در همه جای دنیا وقتی وارد فضای عمومی، رسانهای و شبکههای اجتماعی میشود، ممکن است با برداشتهای متفاوت، حساسیتهای مختلف و واکنشهای گوناگون روبهرو شود. دلیلش هم این است که شوخی ذاتاً با مرزها کار میکند؛ مرز میان نقد و تخریب، سرگرمی و سوءبرداشت، صراحت و حساسیت.
امروز یک عامل مهم دیگر هم وجود دارد و آن سازوکار شبکههای اجتماعی است. الگوریتمهای سوشالمدیا معمولا محتوایی را بیشتر تقویت میکنند که واکنش بیشتری ایجاد کند. واکنش طبیعی انسانها هم فقط خنده یا تایید نیست؛ گاهی تعجب، مخالفت، ناراحتی یا بحثکردن است. بنابراین ممکن است بخشی از یک شوخی که در بستر کامل برنامه معنای مشخصی دارد، در یک برش کوتاه و با زاویهای متفاوت دیده شود و واکنش بیشتری بگیرد.
به همین دلیل ما فکر میکنیم در تولید چنین برنامههایی باید هم به جذابیت و جسارت طنز توجه کرد، هم به چارچوب و مسئولیت رسانهای آن. طنز اگر درست طراحی شود، میتواند به جامعه کمک کند با اختلاف نظر، نقد و حتی موقعیتهای جدی، کمی راحتتر و انسانیتر مواجه شود. اما این اتفاق تدریجی است و با یک برنامه یا چند شوخی بهتنهایی رخ نمیدهد.
«جیمی جام» تلاش میکند در همین مسیر حرکت کند؛ یعنی از ظرفیت طنز برای سرگرمی، گفتوگو و مشارکت مخاطب استفاده کند، بدون اینکه هدفش دامنزدن به تنش یا عبور از مرزهای حرفهای باشد. ما فکر میکنیم هرقدر نمونههای بیشتری از شوخی سالم، کنترلشده و متناسب در رسانهها تولید شود، بهمرور ظرفیت مواجهه با طنز هم در فضای عمومی بالاتر میرود.
*برخی انتقادها از برنامه این است که «جیمی جام» از یک ترند روز بهرهبرداری میکند و فاقد ارزشی افزون بر این ترند است. نظرتان چیست و به طور کل چه ایرادی در بهرهبرداری از یک ترند روز وجود دارد؟
-من فکر میکنم باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد؛ یکی استفاده سطحی از یک ترند، و دیگری طراحی یک تجربه بر اساس توجهی که در جامعه شکل گرفته است. جام جهانی یک ترند ساده و زودگذر نیست؛ یک رویداد جهانی با حجم بالایی از توجه، گفتوگو، هیجان و مشارکت اجتماعی است. هر رسانه، برند یا پلتفرمی که در این بازه فعالیت میکند، به نوعی با این موج توجه نسبت دارد.
از نظر ما، استفاده از یک ترند بهخودیخود ایراد نیست. مساله این است که با آن توجه چه کاری انجام میدهیم. اگر صرفا چند اشاره کوتاه، چند شوخی یا چند محتوای گذرا تولید شود، شاید بتوان گفت ارزش افزوده محدودی ایجاد شده است. اما نگاه پامپ این نیست که فقط از موج جام جهانی استفاده کند؛ هدف این است که این توجه به یک تجربه سرگرمکننده، تعاملی و قابلاندازهگیری تبدیل شود.
«جیمی جام» برای ما فقط یک برنامه مرتبط با جام جهانی نیست. این برنامه بخشی از منطق بزرگتر پامپ است؛ یعنی ساختن مسیری که در آن مخاطب از تماشای محتوا وارد تعامل، بازی، ماموریت و مشارکت در اپلیکیشن میشود. در این مسیر، هم مخاطب تجربهای سرگرمکنندهتر دارد و هم برندها میتوانند به شکلی سالمتر و موثرتر با او وارد ارتباط شوند.
بنابراین اگر نقد این باشد که برنامه از ظرفیت جام جهانی استفاده میکند، بله، طبیعتا استفاده میکند؛ چون رسانه و بازاریابی با زمان، زمینه و توجه عمومی کار میکنند. اما نکته مهم این است که پامپ تلاش میکند این توجه را فقط مصرف نکند، بلکه آن را به یک اکوسیستم تعاملی میان مخاطب، محتوا و کسبوکارها تبدیل کند.
در نهایت، ارزش افزوده «جیمی جام» از نظر ما در همین تبدیل است؛ تبدیل یک موج توجه عمومی به تجربهای سرگرمکننده، مشارکتی و قابلاتکا برای مخاطب و برندها. ممکن است درباره میزان موفقیت هر برنامهای دیدگاههای مختلفی وجود داشته باشد، اما اصل استفاده از یک ترند، وقتی با طراحی، ساختار و تجربه افزوده همراه باشد، نهتنها ایراد نیست، بلکه بخشی طبیعی از منطق رسانه و مارکتینگ امروز است.
*در انتخاب مهمانان برنامه چه رویکردی را دنبال میکنید و مهمانان بر چه اساسی انتخاب میشوند؟
-در انتخاب مهمانان «جیمی جام» تلاش کردیم از الگوی رایج و تکرارشونده برنامههای گفتوگومحور فاصله بگیریم. در بسیاری از برنامهها معمولا یک دایره محدود از چهرههای شناختهشده، شامل بازیگران، سلبریتیها و چهرههای ثابت رسانهای، مدام میان برنامههای مختلف جابهجا میشوند. این مدل همچنان میتواند مخاطب خود را داشته باشد، اما برای برنامهای با فضای جام جهانی، شبکههای اجتماعی و مشارکت مخاطب، ما به دنبال ترکیب متفاوتتری بودیم.
رویکرد ما این بود که مهمانان فقط بر اساس شهرت کلاسیک انتخاب نشوند، بلکه بر اساس نسبتشان با فضای فوتبال، فرهنگ هواداری، شبکههای اجتماعی، خاطره جمعی مخاطبان و ظرفیت گفتوگو انتخاب شوند. بعضی از این افراد ممکن است بازیگر یا چهره شناختهشده باشند، بعضی دیگر ممکن است بهواسطه یک اتفاق، یک موقعیت رسانهای یا یک تصویر ماندگار در ذهن مخاطب مانده باشند.
برای ما مهم بود مهمانان برنامه بتوانند به فضای جام جهانی نزدیک باشند و امکان ساخت موقعیت نمایشی، شوخی، گفتوگو و تعامل با مخاطب را ایجاد کنند. «جیمی جام» قرار نیست صرفا یک برنامه گفتوگومحور با لیست تکراری مهمانان باشد؛ قرار است بازتابی از فضای زنده، متنوع و گاهی غیرقابلپیشبینی فوتبال و شبکههای اجتماعی باشد، بنابراین معیار انتخاب مهمانان، فقط میزان شهرت یا جایگاه رسمی آنها نبوده است.
ما به ترکیبی از شناختهشدن، نسبت با فوتبال یا فرهنگ عمومی، ظرفیت سرگرمی، امکان گفتوگوی جذاب و تناسب با لحن برنامه توجه کردهایم. تلاشمان این بوده که مهمانها برای مخاطب حس تازگی داشته باشند و بتوانند در کنار ساختار برنامه، تجربهای متفاوتتر از برنامههای معمول ایجاد کنند.
* چه قشری را میتوان در طیف مخاطبان برنامه گنجاند؟ آیا «جیمی جام» سعی دارد با مخاطبان غیرفوتبالی هم ارتباط برقرار کند؟
-طبیعتا نقطه شروع «جیمی جام» جام جهانی و فوتبال است، اما همانطور که از اسم برنامه هم پیداست، قرار نیست با یک برنامه صرفا تخصصی یا تحلیلی فوتبال روبهرو باشیم. «جیمی جام» از ابتدا با رویکردی سرگرمکننده، بازیمحور و عمومی طراحی شده؛ برنامهای که فوتبال را بهعنوان نقطه ورود انتخاب میکند، اما تلاش دارد مخاطبان گستردهتری را هم درگیر کند.
جام جهانی برخلاف بسیاری از رویدادهای ورزشی، یک اتفاق عمومی و اجتماعی است. حتی کسانی که در طول سال فوتبال را بهصورت حرفهای دنبال نمیکنند، در زمان جام جهانی با آن همراه میشوند، دربارهاش حرف میزنند و بخشی از فضای جمعی آن میشوند.
از طرف دیگر، پامپ صرفا یک پلتفرم برنامهسازی نیست؛ یک اکوسیستم مارکتینگی، سرگرمی و گیمیفیکیشن است. برای ما مهم است که محتوای برنامه بتواند توجه سالم و گسترده مخاطب را جلب کند و در ادامه، این توجه را به تجربهای تعاملی در اپلیکیشن پامپ متصل کند؛ جایی که مخاطب وارد بازی، ماموریت، امتیاز و تعامل با برندها میشود به همین دلیل در طراحی «جیمی جام» سعی کردهایم پوشش عمومی بالایی داشته باشیم. یعنی برنامه فقط متکی به تحلیل فنی فوتبال یا گفتوگوی تخصصی ورزشی نباشد، بلکه از ظرفیتهایی مثل سرگرمی، مهمان، شوخی، فضای اجتماعی جام جهانی، رقابت، بازی و جایزه استفاده کند تا مخاطب غیرفوتبالی هم بتواند با آن ارتباط بگیرد.
در واقع مخاطب اصلی ما فقط هوادار حرفهای فوتبال نیست؛ هر کسی است که در فضای جام جهانی دنبال سرگرمی، مشارکت، هیجان و تجربهای متفاوت است. فوتبال در «جیمی جام» نقطه ورود است، اما هدف نهایی ساختن یک تجربه عمومیتر، تعاملیتر و قابلاتصال به اکوسیستم پامپ است.
*آیا برنامه با سانسور و حذف هم مواجه شده است؟
-«جیمی جام» هم مثل هر برنامه رسانهای دیگری فرآیند بازبینی، تدوین و اصلاح محتوایی دارد. بهویژه در برنامهای که مبتنی بر طنز، مهمان، گفتوگو و واکنش به فضای روز است، ممکن است در جریان تولید مواردی مطرح شود که در نسخه نهایی نیاز به اصلاح، کوتاهسازی یا حذف داشته باشد.
این موضوع برای ما عجیب یا منفی نیست بلکه بخشی از مسئولیت حرفهای تولید محتواست. وقتی برنامهای در مقیاس عمومی منتشر میشود، باید علاوه بر جذابیت و سرگرمی، به اثر اجتماعی، برداشت مخاطب، شأن افراد، حساسیتهای عمومی و چارچوبهای انتشار هم توجه کند.
ما هم در پامپ تلاش میکنیم میان جذابیت برنامه و مسئولیت رسانهای تعادل برقرار کنیم بنابراین اگر بخشی از محتوا در بازبینی نهایی اصلاح یا حذف شود، این را بخشی از فرآیند طبیعی و درست تولید میدانیم؛ چون هدف برنامه عبور از چارچوبها نیست، بلکه ساختن یک تجربه سرگرمکننده، سالم و قابلانتشار برای مخاطب گسترده است.
*چه بازخوردهایی از برنامه داشتید؟
-بازخوردهایی که تا اینجا دریافت کردهایم برای ما بسیار ارزشمند بوده است زیرا هم بازخوردهای مثبت بوده و هم نقدهایی که کمک میکند برنامه را دقیقتر و حرفهایتر جلو ببریم. یکی از نکاتی که در بازخوردها دیدهایم این است که مخاطب تفاوت «جیمی جام» با یک برنامه صرفا گفتوگومحور یا فوتبالی را دریافت کرده است.
بخشی از واکنشها نشان میدهد که مخاطبان با ترکیب برنامه ارتباط گرفتهاند؛ ترکیبی از جام جهانی، سرگرمی، مهمان، شوخی، فضای شبکههای اجتماعی، بازی، جایزه و تعامل. برای ما همین نقطه مهم است، چون هدف فقط تولید یک برنامه برای دیدهشدن نیست؛ ما میخواهیم توجه مخاطب را به یک تجربه زندهتر و مشارکتیتر وصل کنیم.
طبیعتا هر برنامهای که در مقیاس عمومی دیده میشود، نقد هم دریافت میکند و ما هم تلاش میکنیم از این نقدها برای اصلاح و بهینهسازی برنامه استفاده کنیم. برای ما مهم است که برنامه وارد گفتوگو شده، مخاطب درباره آن حرف میزند، بخشهایی از آن را دنبال میکند و نسبت به آن بیتفاوت نیست. در فضای رسانهای امروز، بیتفاوت نبودن مخاطب یکی از نشانههای مهم اثرگذاری است.
ما «جیمی جام» را یک پروژه معمولی نمیبینیم. هدف ما این است که این برنامه در میان ویژهبرنامههای جام جهانی، یکی از تجربههای جدی و قابلتوجه سرگرمیمحور باشد؛ برنامهای که هم مخاطب عمومی را درگیر کند، هم برای برندها ارزش رسانهای و تعاملی ایجاد کند، و هم مسیر تازهای را برای ترکیب برنامهسازی، گیمیفیکیشن و مارکتینگ نشان دهد، بنابراین بازخورد کلی برای ما این بوده که مسیر انتخابشده ظرفیت بالایی دارد.
برنامه همچنان در حال یادگیری، اصلاح و بهینهسازی است، اما نشانههایی که از واکنش مخاطبان، گفتوگو پیرامون برنامه و توجه برندها میبینیم، به ما نشان میدهد که «جیمی جام» ظرفیت تبدیلشدن به یکی از برنامههای شاخص این دوره جام جهانی را دارد.
*نکته پایانی!
-نکته پایانی این که «جیمی جام» فقط یک ویژهبرنامه مناسبتی برای جام جهانی نیست. این برنامه برای پامپ بخشی از یک مسیر بزرگتر است؛ مسیری که در آن محتوا، سرگرمی، بازی، تعامل کاربر و اهداف برندها در کنار هم قرار میگیرند.
پامپ تلاش میکند نشان دهد توجه مخاطب، اگر درست و سالم جذب شود، میتواند به چیزی فراتر از دیدهشدن تبدیل شود؛ به مشارکت، تجربه، بازی، ماموریت و ارتباط موثرتر میان مخاطب و کسبوکارها. در چنین مسیری هم بازخورد مثبت وجود دارد، هم نقد، هم اصلاح و یادگیری، اما برای ما مهم این است که «جیمی جام» بتواند نمونهای جدی از نسل تازه برنامهسازی باشد؛ برنامهای که هم سرگرمکننده است، هم تعاملی، هم برای برندها قابل استفاده، و هم برای مخاطب تجربهای متفاوت میسازد.
هدف ما این است که پامپ در این مسیر، فقط تولیدکننده محتوا نباشد؛ بلکه به یک اکوسیستم موثر برای اتصال توجه سالم مخاطب به تعامل، بازی و ارزشآفرینی برای برندها تبدیل شود.
علی ناصری
نظرات
