مایک لی: دیگر ویلچیری شده‌ام و نمی‌توانم فیلم بسازم

به گزارش فیلم‌نت نیوز به نقل از ورایتی، جدیدترین اثر مایک لی (Mike Leigh)، کارگردان اسطوره‌ای و ۸۳ ساله بریتانیایی، با نام «مراقبت عاشقانه» (Tender Loving Care) در حالی در جشنواره فیلم تلوراید به نمایش درآمد که موجی از تحسین منتقدان را به همراه داشت. این فیلم که در کمال شگفتی از حضور در فهرست نهایی جشنواره ونیز بازمانده بود، در تلوراید به‌عنوان یکی از انسانی‌ترین و عمیق‌ترین آثار سال ۲۰۲۶ شناخته شد و بسیاری آن را پایانی باشکوه بر مسیر حرفه‌ای این فیلمساز بزرگ می‌دانند.

وداع تلخ و شیرین با دنیای تصویر

مایک لی که با آثاری چون «رازها و دروغ‌ها» (Secrets and Lies) و «آقای ترنر» (Mr.Turner)  نام خود را در تاریخ سینما ثبت کرده است، در این فیلم جدید به سراغ مضامینی رفته که در تمام طول حرفه‌اش با آن‌ها زیسته است: شفقت، همبستگی انسانی و مراقبت از یکدیگر در دنیایی که روز‌به‌روز بی‌رحم‌تر می‌شود. اما آنچه نمایش این فیلم را با حسی از اندوه همراه کرده، وضعیت جسمانی مایک لی است. او که از بیماری میوزیت (Myositis) — نوعی بیماری خودایمنی که باعث التهاب و ضعف عضلات می‌شود — رنج می‌برد، تایید کرده است که این فیلم به احتمال زیاد آخرین اثر او خواهد بود.

مایک لی در حاشیه نشست‌های خبری تلوراید با صراحتی تکان‌دهنده درباره وضعیت خود گفت: «من همین الان هم ویلچیری شدم. حالم خوب نیست. همچنان می‌توانم خوب فکر کنم و ایده‌پردازی کنم، در آن بخش مشکلی ندارم، اما اگر بخواهم دوباره فیلم بسازم باید ۲ تا ۳ سال زمان صرف آن کرد و من ۸۳ ساله‌ام. نزدیکانم می‌گویند ادامه بده ولی من خوش‌بین نیستم.».

این اظهارات نشان‌دهنده چالش‌های بزرگی است که این استاد سینما برای اتمام آخرین پروژه خود با آن‌ها روبه‌رو بوده است. او اشاره کرد که حتی برای بلند شدن از صندلی نیز به کمک دوستانش نیاز دارد.

فیلم «آقای ترنر» به کارگردانی مایک لی را در فیلم‌نت تماشا کنید

روایتی از لندنِ امروز و سیستم‌های فرسوده

فیلم «مراقبت عاشقانه» داستان ۲ مددکار اجتماعی به نام‌های امی (Kate O’Flynn) و رزی (Alice Bailey Johnson) را در لندن امروز روایت می‌کند. امی که به تازگی از شریک زندگی‌اش جدا شده است، به خانه دوست قدیمی‌اش رزی نقل مکان می‌کند. فیلم در کنار نمایش روابط صمیمانه این ۲ دوست، به شکلی دقیق و گزنده به وضعیت فروپاشی خدمات اجتماعی در بریتانیای پس از برگزیت می‌پردازد.

شخصیت‌های فیلم، از والدین مهربان امی — بردی (Marion Bailey) و جف (Paul Jesson) — گرفته تا مراجعانی که این ۲ مددکار با آن‌ها سر و کار دارند، همگی با جزییاتی ملموس و انسانی پرداخته شده‌اند.

درخشش منتقدان و نمرات درخشان

استقبال منتقدان از این فیلم فراتر از انتظار بود:

ورایتی (Variety):

مایک لی با حفظ ریتم بی‌نقص خود در نمایش جزییات زندگی روزمره، رویای سینمای مستقل و با اصالت را زنده نگه می‌دارد.

کارگردانی مایک لی ریشه در نمایش شفقت با لمسی انسانی دارد که مشابه آثار برتر پیشینش، موفق ظاهر شده و توانسته است لحظاتی ملموس و تاثیرگذار را خلق کند که فراتر از هر روایت کلیشه‌ای است.

ایندی‌وایر (IndieWire):

ما برای تماشای حقیقتِ عریانِ روابط انسانی به سینما آمده‌ایم و این فیلم به وفور آن را به ما هدیه می‌دهد.

دیوید ارلیک از این رسانه با اعطای نمره B+ به فیلم، آن را «پایانی قدرتمند بر یک دوران حرفه‌ای بی‌نظیر» دانست که با صراحت یک بیانیه نهایی، به ستایش عشق و حمایت‌های جمعی می‌پردازد.

هالیوود ریپورتر (The Hollywood Reporter):

این فیلم یک افزودنی دوست‌داشتنی و احتمالا پایانی استثنایی بر کارنامه مایک لی است که با وجود سادگی، قدرت نفوذ عجیبی در قلب مخاطب دارد.

گاردین (The Guardian):

پیتر بردشاو در نقدی تحسین‌آمیز، این اثر را یک درام بین‌نسلی و تاثیرگذار توصیف کرد که با شفافیت به موضوعاتی چون پیری و مواجهه با مرگ می‌پردازد. او فیلم را دارویی شفابخش دانست که با وجود اقیانوسی از غم در زیر لایه‌هایش، حسی عمیق از انسانیت را تداعی می‌کند.

تولید به سبک مایک لی و یادی از دیک پوپ

مانند تمامی آثار پیشین مایک لی، این فیلم نیز بدون فیلمنامه از پیش نوشته شده و از طریق هفته‌ها تمرین و بداهه‌پردازی با بازیگران خلق شده است. کیت اوفلاین (Kate Oflynn) که بازی او در این فیلم تحسین شده است، کار با مایک لی را تجربه‌ای ترسناک، اما آزادی‌بخش می‌داند که در آن بازیگر شخصیت را از صفر می‌سازد.

نکته حایز اهمیت دیگر در تولید این فیلم، حضور لوسی بریستو (Lucy Bristow) به‌عنوان مدیر فیلمبرداری است. بریستو که سال‌ها دستیار دیک پوپ (Dick Pope)، فیلمبردار فقید و همکار همیشگی مایک لی بود، پس از درگذشت پوپ در سال ۲۰۲۴، مسوولیت تصویربرداری این اثر را برعهده گرفت و توانست سبک بصری دقیق و بی‌آلایش همیشگی فیلم‌های مایک لی را حفظ کند.

میراثِ بدونِ سازش

مایک لی در طول ۵۰ سال فعالیت خود هرگز حاضر به سازش با سیستم استودیویی نشد. او در گفتگوهای اخیرش با یادآوری خاطره‌ای از هاروی واینستین، تاکید کرد که همیشه ترجیح داده است به‌جای گرفتن جوایز اسکار، استقلال هنری خود را حفظ کند. او به فیلمسازان جوان توصیه می‌کند: «هرگز سازش نکنید. پای اصول خود بایستید.».

فیلم «مراقبت عاشقانه» قرار است در تاریخ ۴ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۳ آذر ۱۴۰۵) توسط شرکت بلیکر استریت (Bleecker Street) در سینماهای آمریکا اکران شود. اگر این فیلم واقعا آخرین اثر مایک لی باشد، او با نگاهی سرشار از انسانیت و با دعوت از ما برای بلند کردن دست یکدیگر در بحران‌ها، با پرده نقره‌ای وداع کرده است.

یاسمن امیریان