«یل»؛ با لباسها و صحنههایی که قصه را نمایندگی میکنند
به گزارش فیلم نت نیوز، داستان سریال «یل» که جمعهها از فیلم نت پخش می شود در فضایی روستایی و کارگری به نام پشته رخ میدهد و برخی عناصر مانند ترانه فیلم «سلطان قلبها» که در قسمت اول در روستا به نمایش در آمد، نشان از این دارد که اتفاقات این سریال احتمالا در دهه ۱۳۵۰ شمسی میگذرد. در همین فضا طراحی لباس «یل» که سارا سمیعی انجام داده است در کنار طراحی صحنه، نقش مهمی در شکلگیری فضای بصری سریال دارد.
سریال «یل» را در فیلم نت ببینید
حالوهوای گذشته؛ نه بازسازی دقیق یک دوره تاریخی مشخص
با آنکه طراحی لباسها بیشتر در ساختن حالوهوای گذشته موفق است، اما میتوان گفت این بازسازی در به تصویر کشیدن یک دوره تاریخی مشخص بهدرستی عمل نکرده است. بعضی عناصر میتوانند مخاطب را به سالهای دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی نزدیک کنند، اما از روی لباسها و صحنه بهتنهایی نمیتوان با اطمینان گفت داستان دقیقا در دهه ۱۳۵۰ اتفاق میافتد.
داستان معمایی و دراماتیک این سریال در یک فضای روستایی و کارگری رخ میدهد؛ جایی که پوشش آدمها بیشتر از آنکه مدمحور باشند، تابع سبک زندگی هستند به همین دلیل هم در لباس شخصیتها خبری از فرمهای پیچیده و برشهای ساختارمند نیست و بیشتر با لباسهایی راحت، آزاد و کاربردی روبهرو هستیم. پیراهنهای بلند، روسری، چادرهای سفید و گلگلی و لباسهایی با فرم ساده، بخش اصلی پوشش زنان را تشکیل میدهند.

متضاد اما هماهنگ در طراحی لباس مردان
بررسیهای تاریخی سبک پوشش در این دهه گواه آن است که بیشتر مردان شهری تحت تاثیر سینمای آن روزها بودند و پوششی بهتاسی از لباسهای ستارگان سینما داشتند. این موضوع وقتی پای کارآگاه ملک به روستا باز میشود نمود بیشتری دارد؛ چراکه کت چرم و شلوار پاچهگشاد او در مقابل لباس مردان پشته که اغلب کارگری و تا حدی مندرس است، تضاد جالبی ایجاد میکند.

رنگهایی مطابق با شرایط زندگی روستایی
رنگ لباسها هم با فضای زندگی در پشته هماهنگ است. طیفهای خاکی، قهوهای، طوسی و مشکی در کنار دیوارهای قدیمی، زمینهای خاکی و فضای فرسوده روستا قرار میگیرند. انگار لباسها ادامه همان زمین و دیوارهای قدیمی هستند. در چنین فضایی، لباسهای روشن و تمیز یا رنگهای خیلی شاد چندان طبیعی به نظر نمیرسند. لباس شخصیتها باید با زندگی روزمره آنها جور باشد و نشانههای استفاده و فرسودگی هم بخشی از همین تصویر است.
این هماهنگی را در طراحی صحنه هم میتوان دید. خانهها، مغازهها، حیاطها، دیوارها و وسایل موجود در قاب، همگی بافتی قدیمی و تا حدی فرسوده دارند و رنگهایی که در طراحی صحنه به کار گرفته شدهاند با رنگهای لباسها همخوان هستند.
پری؛ زنی متفاوت در میان زنان روستا
پری، خواهر سهراب، از شخصیتهایی است که تفاوتش با زنان دیگر روستا تا حدی از طریق لباس دیده میشود. او زنی جوان و صاحب رستوران است و بیشتر با پیراهنهای بلند و تیره و روسریهایی با گرهای نسبتا شل دیده میشود؛ پوششی که در محل کار، روستا و حتی ژاندارمری همراه اوست.
در بیشتر صحنهها، زنان روستا با چادرهای سفید و گلدار دیده میشوند، اما پری پوشش متفاوتی دارد و کمتر به این الگوی رایج وابسته است. شغل پری و نوع پوشش او، در کنار هم، او را از الگوی رایج زنان روستا متمایز میکند. زنی که اگرچه در همان فضای سنتی زندگی میکند، اما سبک زندگی و نگاهش کاملا با قواعد رایج اطرافش یکی نیست.

رفتار پری با شهلا، زن بدنام روستا هم این تفاوت را پررنگتر میکند. او برخلاف بسیاری از اهالی، برخوردی همراه با قضاوت و طرد ندارد بنابراین لباس پری بخشی از شخصیتپردازی داستانی اوست.
در مجموع، طراحی لباس «یل» زمانی بیشتر دیده میشود که آن را در کنار طراحی صحنه بررسی کنیم. با آنکه میتوان به طراحی لباس و صحنه این سریال نمره قابل قبولی داد، اما باید گفت لباسها بهتنهایی تاریخ و زمان وقوع این قصه را بازسازی نمیکنند، بلکه در ترکیب با محیط، رنگ، بافت و سبک زندگی شخصیتها، تصویری از یک جامعه روستایی و دورهای متعلق به گذشته میسازند. همین ارتباط میان لباس و صحنه است که به فضای بصری سریال انسجام میدهد.
مریم محمودخواه




